(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "1000 SUNNAH PER DAY - ISLAMIC SOMALIAN BOOK.pdf"

INKA BADAN 1000 SUNO 

MAALINTII IYO HABEENKII 

Waxaa diyaariyey khaalid Al-Xuseynaan 
Waxaa turjumay C/Qaadir sh.max,ed akhii 




a^wfei^ 



dJ 






j^-* ;JI Jj-« W 



-TVA1'A«\"Vi 



Soa. Jjm ^ft CtULaJ Aj&jSj &&J&J ftj&^I ^ijWfl uu&aA 
COOPERATIVE OFFICE FOR CALL 
AND GUIDANCE EASTERN JEDDAH. 
P. O. Box > . i > rv Jeddah n m K.S.A 

Tel.#nY«-nvi -Fax lYi.r^A 

-*-, . ^ — S! 5S; 

(^if XKX4 ^JM jjliS .Jjfr/4^ JJ 

<JLa ju,a3) Aiiib 

INKA BADAN * • • • SUNO 

MAALINTII IYO HABEENKII 

Waxaa diyaariyey khaalid Al-Xuseynaan 
Waxaa turjumay C/Qaadir sh.max,ed akhii 



HORDHAC 

Waxaa mahad iska leh allaha raxiimka ah ee 
qafaarka ah ee kariimka ah ee qahaarka ah,allaha 
gedgadiya quluubta iyo aragyada banii.aadamka, 
Allaha og waxa muuqda iyo waxa qarsoon ayaan ku 
mahdin, mahad aan kala go,laheyn habeen iyo 
maalin walba..Waxaan makhraati ka ahay inuusan 
jirin allaah xaq lagu caabudo oon aheyn allaha 
waaxidka ah een laheyn cid la wadaagta 
dineysa cidii allaahnimada, shahaado ka badbaa- 
ictiqaadisa cadaabka naarta, waxaan kaloo 
makhraati ka ahay inuu muxamed yahay nabiga alle 
soo doortay, nabad galyo iyo naxariis dushiisa allaha 
yeelo isaga iyo eheikiisii iyo xaasaskiisii iyo 
asxaabtiisii mudneyd in la darajeeyo , nabadgalyo 
aan dhamaaneynin intey habeenkii iyo maalintu 
baaqi yihiin .Intaa kadib.. 

Arinta u fiican ee looga baahan yahay inuu muslimku 
ku dadaalo intuu nool yahay waa ku dhaqanka 
sunada nabiga s.c.w. hadalkiisa iyo ficilkiisa ilaa ay 
xayaatadiisu ku sal garowdo sunada habeen iyo 
maalin walba. 

Du,nuun Al-Misri wuxuu yiri: (Calaamada lagu garto 
inuu allaah adoonkiisa jecel yahay waa inuu adoonku 
raaco akhlaaqdii nabiga s.c.w. iyo ficilkiisii iyo 
amarkiisii iyo sunadiisii .. 



T > ; jl jac Jl ( ^j j^ &\j f&ijli 

Allaah sareeye wuxuu yiri : (Nabi muxamadow 
waxaad dhahdaa hadaad Allaah jeceshihiin isoo 
raaca, Allaah wuu idin jeclaan wuuna idiin dhaafi 
Allaah waakan danbiyada dhaafa ee danbiyadiina 

naxariista). 

Xasan Al-Basri wuxuu yiri: (Calaamada lagu garto 
iney allaah jecel yihiin waxey aheyd sunada nabigiisa 
oo la raaco) . 

Qofka muslimka ah waxaa lagaga qiyaas qaataa 
siduu sunada nabiga ku yahay , mar kasta oo uu aad 
ugu dadaalo allaah agtiisa ayuu sharaf ku yeeshaa, 
sidaas owgeed ayaan anigoo uga gol leh 
soonooleynta sunada nabiga s.c.w. -muslimiinta 
dhexdooda- ayaan waxaan diyaariyey kitaabkan yar 
si ay u noqoto ku dhaqanka sunadu nolol 
maalmeedkooda xaga cibaadada iyo markey 
seexanayaan iyo markey wax cunayaan ama 
cabayaan iyo markey la tacaamulayaan dadka iyo 
dhamaan markey is daahirinayaan, bixidooda iyo 
galidooda iyo markey dhar xiranayaan iyo dhaamaan 
dhaqdhaqaaq kasta oo la sameynaayo waa inuu ku 
saleysnaado sunada xabiibka s.c.w. Bal kawaran 
haduu mid inaga mida kadhumo waxoogaa lacaga 
waxaad arkeysaa qofkii oo aad u raadinaaya oo 
murugsan ilaa uu kahelo Jaakiin meeqa sunada 
nabiga s.c.w. ina dhaaftay oo hadana aynaan ka 
murgin ,, 



DHIBAATOOYINKA UGU WAAWEYN EE INA 
HEYSTA.. 

Waxaan aad uweyneynay diinaarka iyo dirhamka si 
ka weyn sunada nabiga s.c.w. Hadii dadka la dhihi 
lahaa qofkii hal sune ah nooleeya waxaa la siinayaa 
beeso waxaad arki laheyd iyagoo ku dadaalaya ku 
dhaqanka sunada Nabiga s.c.w habeen iyo maalin 
walba si ay suno kasta uga helaan faaido .. Maal 
muxuu ku tarayaa? markii lagu dhigo qabrigaaga oo 
ciida dusha lagaa saaro.. 

Aduunyada ayaad doorateen , aakhiro ayaana 
khery badan oo baaqi ahaaneysa .. 

Sunada aan halkan ku cadeyneyno waxaa laga 
wadaa tan qofkii sameeya uu ajir ka helaayo, qofkii 
katagana aan la ciqaabeynin, waana sunada habeen 
iyo maalin walba soo noqnoqota , qof kastana wey 
udhib yar tahay inuu sameeyo. 
Waxaana ogaaday haduu qof walba xil iska saaro 
sunooyinkan inuu dhaqan galin karo in ka badan 
maalin kasta ^^suno, bishiina waxey ku 
imaaneysaa v • , * • • oo suno, bal eeg qofkii ka jaahil 
noqday sunooyinkan ama intuu bartay aan ku 
carnal falin , qofkaasi wuxuu naftiisa ka dayacay 
xasanaad badan waana mid ka qaday kheyr badan .. 

SUNADA OO LA LAASIMO WAXEY LEE DAHAY 
FAA,DOOYIN.. 

> -Qofku wuxuu gaari darajada allaah adoonkiisa ku 
jeclaado 



*- Sunada waxey kabtaa naqsiga ku dhaca 

faraa.isha.. 

?- Sunadu waxey dadka ka badbaadisaa in lagu 

dhaco bidcada . 

*- Sunadu waxey ku tuseysaa weyneynta diinta 

ilaahay. 

War muslimiinow yaan sunada nabiga loo deymo 

la,aanin ha noqoto sunada nabiga s.c.w. mid 

shaqeysa nolol maalmeedkiina , hadii aydaan idinku 

ku dhaqmin yaa ku dhaqmi, sunadu waa astaanta 

lagu garto dhabnimada jaceylka nabiga s.c.w. iyo 

raacitaankiisa . 

MARKII HURDADA LAGA TOOSO .. 

^-Waxaa sune ah In labada gacmood wajiga lagu 
masaxo, arintan waxaa cadeeyey imaamu nawawi 
iyo xaafid ibnu xajar daliilkooduna waa : (Nabiga 
s.c.w. ayaa intuu hurdo ka toosay labadiisa gacmood 
wajigiisa ku masaxay ) Eeg Saxiixul-Muslim . 
^-In la duceysto : (Allaah baa mahada iska leh , 
Allaha nasoo nooleeyey markuu nadilay kadib , 
Allaahaas ayaana nasoo saari doona )eeg bukhaari. 
f-ln la cadeydo : (Nabigu s.c.w markuu hurdada ka 
tooso cadey ayuu afkiisa ku jiid jiidi jiray) Bukhaari 
iyo Muslim. 

*-ln biyaha sanka laga soo saaro markii la 
sandaarsado kadib , Nabiga s.c.w. wuxuu yiri: ( 
Haduu axadkiin hurdada ka tooso, sadex jeer ha 
firdhiyo biyaha uu ku sandaarsaday.waayo 
sheydaanka ayaa ku barya sanqaroorkiisa) Bukhaari 
iyo Muslim.. 



o-ln gacmaha la meyro sadex jeer Nabigu s.c.w. 
wuxuu yiri : (Haduu axadkiin ka tooso hurdadiisa 
yuusan gacantiisa galinin weelka ilaa uuka meyro 
sadex jeer ) 

WAXAA SUNE AH MARKII MUSQUSHA LAGALAAYO 
AMA LAGA SOO BAXAAYO IN : 

> -Lugta bidix la hor galiyo , markii laga soo 
baxaayana lugta midig la hor bixiyo. 

\_ln la aqristo markii lagalaayo musqusha ducada: 
(Allahayow waxaan kaa magan galeynaa 
shayaadiinta kuwooda dhadiga iyo kuwooda labka 
ah) Bukhaari iyo Muslim. Musquluhu waa hoyga 
shayaadilntu galaan. 

v-ln la aqristo markii laga baxaayo musqusha 
ducadan (Allow ii dhaaf),waxaa soo saaray sunanka 
markii laga reebo An-Nisaa,i . 

Markasta oo uu qofku galaayo musqusha ama kasoo 
baxaayo sunooyinkan ayuu ku carnal fali , saas 
ayuuna ku dhaqan galiyey labo suno oo markii 
musqusha lagalaayo ah - lugta bidix iyo ducada 
galida musqusha iyo labo kale oo ah markii laga soo 
baxaayo musqusha lugta midig iyo ducada 
bixitaanka).. 

WAXAA SUNE AH MARKII LA WEYSO QAADANAAYO 

>-ln la dhaho bismillaahi. 
^-In la dhaqo sadex jeer gacmacaha.. 
v-lntaan wajiga la meyrin inlaga hormariyo 
luqluqasho iyo sandaar. *-ln biyaha lagu 



sandaarsaday loo firdhiyo xaga bidix, iyadoo laga 
qaadanaayo xadiiskii nabiga s.c.w. : (Wuxuu meyray 
gacmihiisa sadex jeer kadibna wuu luqluqday, 
kadibna wuu sandaarsaday , kadibna biyihii sanka 
ayuu firdhiyey kadibna wajigiisa ayuu sadax jeer 
meyray) Bukhaari iyo Muslim. 

°-Luqluqashada iyo sandaarsiga oo lagu xeel 
dheeraado Macnahu waa in si fiican biyaha loo 
gaarsiiyo, Nabiguna s.c.w. wuxuu yiri :(lnaad soman 
taahay mooyaane si fiican u luqluqo oo u sandaarso) 
afarta ayaa soo saartay-waa sunanka- 

"^-Luqluqashada iyo sandaarsiga oo gacan kaliya 
lagu guto nabiga s.c.w. ayaa sidaas yeelay sida ku 
cad Bukhaari iyo Muslim . 

v-ln la cadeydo markii la luqluqanaayo, nabiga s.c.w. 
wuxuu yiri :(Hadaana ka baqeynin inaan umaddeyda 
dhibo waxaan amri lahaa cadeyga markasta oo ay 
weyso qaadanaayaan^ Axmed iyo Nisaa.i 

A-ln garka weyn biyaha la dhex galiyo markii wajiga 
la dhaqaayo Nabigu s.c.w. markuu weyso 
qaadanaayo gacmihiisa ayuu garkiisa dhex marin 
jiray) At-Tarmiidi ^-ln madaxa la masaxo , habka 
madaxa loo masaxo waa : Labadiisa gacmood oo 
biyo leh ayuu foodiisa ka bilaabi markaasuu 
qadaadka ku geyn, kadibna halkuu kabilaabay ayuu 
kusoo celin, masaxida waajibka ah waa in madaxa 
oo dhan la masaxo.. nabiguna s.c.w. sidii hore aan 
usoo sheegnay ayuu u masaxay madaxiisa sida ku 



> *-ln weysada la gaarsiiyo cad bukhaari iyo muslim.. 
faraha gacmaha iyo kuwa lugaha dhexdoodaa, 
waana siduu amray nabigeenu s.c.w. sida ay soo 
saareen afarta sunanka ah. 

^-In weysada midigta lugaha iyo gacmaha laga 
bilaabo, rasuulkii illaahayna s.c.w. wuxuu jeclaa 
midigeysiga markuu kabaha xiranaayo, iyo markuu is 
daahirinaayo , waana sida ay soo saareen bukhaari 
iyo muslim ^-ln laga badiyo dhaqida hatmar markii 
la dhaqaayo wajiga iyo labada gacmood iyo labada 
lugood.. 

>v-in la ashahaato markii weysada la dhameeyo, 
faajdada laga helaayana waa qofkii dhaha waxaa 
loo furayaa sideeda albaab ee janada markaasuu ka 
galayaa midkuu doono, muslim baa soo saaray. 

> t-ln guriga lagu soo weyso qaato , Nabigu s.c.w. 
wuxuu yiri : (Qofkii ku daahir qaata gurigiisa kadibna 
aada masjid kamida masaajidda illaahay si uu usoo 
guto farad ka mida faraa,isha illaahay ,kaas 
talaabadiisa midna danbiga ayaa lagaga hoobiyaa 
midna darajo ayaa loogu siyaadiyaa )muslim baa soo 
saaray.. 

> °-ln weysada xubnaha gacanta lagu marmariyo . 
n-in biyaha la tashiilo Nabigu s.c.w. wuxuu ku 
weyso qaadan jiray mud -waa labo sacab oo biyo ah. 
Eeg Bukhaari iyo Muslim ..^v-Waa la dhaafin karaa 
weysada xunbaha afarta ah labada lugood iyo 
labada gacmood meelaha la sheegay, Abuuhureyra 
A.H.R.N. markuu dhaqaayo labadiisa gacmood 



wuxuu gaarsiin jiray weysada dhudhunkiisa,markuu 
lugaha dhaqayana dhudhumihiisa lugaha, kolkaasuu 
dhihi jiray sidaas ayaan arkay nabiga s.c.w. oo u 
weyso qaadanaaya .. Eeg Muslim. 

>A-in la tukado labo rakcadood markii la weyso 
qaato, Nabigu s.c.w. wuxuu yiri :(Qofkii uweyseysta 
sidaan u weyso qaatay oo kaleeto kadibna tukada 
labo rakcadood oon naftiisa u sheegin wax 
mashquuliya danbigiisa waa loo dhaafaa ).. bukhaari 
iyo muslim baa soo saaray . saxiisul-muslim. 
Xadiiska cuqbah ibnu caamir waxaa ku cad qofkii 
sidaas u weyso qaata iney jano u waajibtay.. 

^ **-ln weysada lagu xeel dheeraado oo macnaheedu 
yahay in la gaarsiiyo xubin walba biyaha , qofka 
muslimka ah waxaa dhacda inuu weyseysto maalin 
iyo habeen kasta dhowr jeer , qaarkoodna shan jeer , 
qaarna ka badan gaar ahaan qofkii raba inuu tukado 
salaada barqinka iyo salaatu leyl , markasta oo uu 
qofku weyso qaato wuxuu awood u lee yahay inuu 
ku carnal falo sunadan kadibna wuxuu helayaa ajir 
aad u weyn .. 

FAA,IDADA KAGA HELAAYO KUCAMAL FALKA 
SUNADAN WAA :Waxey soo hoos galeysaa hadalkii 
nabiga s.c.w. (Qofkii markuu weyso qaadanaayo 
weysada hagaajiya danbigiisa ayaa hoobanaya ilaa 
uu ka baxo cidiyaha hoostooda )waxaa wariyey 
muslim. Nabigu s.c.w. wuxuu kaloo yiri : (Majiro qof 
intuu weyso qaato weysada toosinaya, kadibna labo 
rakcadood tukanaaya isagoo qalbigiisa iyo wajigiisa 



allaah dartiis u jeediyey.haduu jiro qof noocaasa 
waxaa u waajibeysa jano ,danbigiisana waa la 
dhaafayaa ) waxaa soo saaray Muslim. 
Imaamu nawawi wuxuu yiri : Wuxuu ku heiay 
martabadan naftiisa ayuu ka ilaalin jiray wiswiska 
sheydaanka iyo inuu sunadan udiido .aadbuuna u 
xifdin jiray si uusan marnaba uga mashquulin, 
qalbigiisa oo u kali noqday sunadan ayuu uga 
badbaaday sheydaanka. 

CADEYGA. 

Dhowr waqti oo uu cadeydo muslimku habeenkii iyo 
maalintii ayaa jira 

Nabigu s.c.w wuxuu yiri:(Hadii aanan dhibeynin 
umadeyda waxaan amri lahaa cadeyga salaad kasta 
markey tukanaayaan) Bukhaari iyo Muslim ayaa soo 
saaray.. markii la isu geeyo intuu muslimku cadeydo 
^*ka saac kama yaraaneyso ** jeer ,shanta 
salaadood wuu u cadayan, sunooyinka raatibada ah 
salaada barqinkii la tukado, witirka iyo markuu 
gurigiisa galaayo sida ay Caa,siho A.H.R.N. ku 
cadeysay saxiixul muslim, Akhii si aad sunada u 
asiibto cadayo markasta ood galeyso gurigaaga iyo 
markaad Quraanka aqrineyso iyo hadii afku is badalo 
iyo markaad hurdada ka soo kacdo iyo markaad 
weyso qaadaneysid .. Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: 
(Cadeygu wuxuu nadiifiyaa afka, rabina wuu raali 
galiyaa) waxaa soo saaray Imaamu Axmed.. 

FAAJDADA LAGA HELAAYO KUDHAQANKA 
SUNADAN.. 

A- Rabi ayaa adoonkiisa raali ka ahaanaya .. 



B-Afka ayuu nadiifiyaa . 

Waxaa baritaan lagu gaaray dhinaca cilmaga 

caafimaadka inuu cadeygu ka sameysan yahay 

waxyaabo badan oo faa,ido u leh ilkaha iyo ciridka 

waxaana kamida .. 

> - Maadooyin ka hortagaaya jeermiska . 

v- Maadooyin afka nadiifinaaya . 

^-Maadooyin ilkaha sifeynaaya . 

t- Maadooyin afka carfiya. 

SUNADA KABA GASHIGA .. 

Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: (Haduu midkiin kabo 
gashanaayo midigta haka bilaabo, haduu iska 
siibaayana bidixda haka bilaabo, labada kabood 
hawada xirto ama kabo la,aan ha ahaado) waxaa 
soo saaray muslim. Sunadan waxey muslimka ku 
soo noqnoqotaa dhowr jeer habeenkii iyo maalintii 
waayo wuxuu kabaha xirtaa ama siibaa markuu 
masaajidka aadaayo ama ka soo noqdo, markuu 
musqusha galaayo ama ka soo baxaayo markuu 
shaqadiisa aadaayo, sunadan aad ayey usoo 
noqnoqotaa sidaas owgeed hadii la niyoodo ajir 
weyn ayaa laga helayaa qofkuna wuxuu ahaanayaa 
qof ku dhex nool sunada markuu soconaayo iyo 
markuusan soconin .. 
SUNOOYIN KU TACALUQA LABISKA . 
Waxaa iyadana aad usoo laablaabta habeenkii iyo 
maalintii in la xirto dharka ama la iska siibo, gaar 
ahaan markii la qubeysanaayo ama la seexanaayo 
i.w.m. hadaba waxaa lagama maarmaana inaad 
ogaatid sunooyinkan.. 



^ -Waxaad dhehdaa markaad dharka xiraneysid ama 
iska siibeysid bismillaah . 

Imaamu nawawi wuxuu yiri : Bismilaahi markasta 
in la dhaho waa lama huraan. 

*- Nabigu s.c.w. haduu labisto khamiis ama go, ama 
cimaamad wuxuu dhihi jiray : (Allahayow waxaan ku 
weydiisanayaa kheyrkiisa iyo kheyrka loo sameeyey 
waxaana kaa magangalayaa sharkiisa iyo sharka loo 
sameeyey) waxaa wariyey abuu daa,uud iyo tarmidi 
iyo axmed ,waxaana saxiixiyey ibnuxibaan iyo 
xaakim, xaakimna wuxuu yiri : shardiga muslim 
dahabina wuu waafaqay. 

v-ln midigta laga bilaabo labiska , Nabigu s.c.w. 
wuxuu yiri: ( Hadaad labisataan midigta ka bilaaba ) 
waxaa wariyey tarmidi iyo abuuda,uud iyo ibnu 
maaja, waana saxiix .. 

$-ln bidixda laga bilaabo markii la siibaayo kadibna 
midgta .. 

SUNOOYINKA MARKII GURIGA LAGA BAXAAYO 

IYO MARKII LASOO GALAAYO. 
Imaamu nawawi wuxuu yiri : Waxaa fiican in !a 
dhaho bismillaah oo la badiyo wardiga, waana in 
dadka la salaamo. 

> -Markii guriga la soo galaayo waxaa suno ah in la 
xuso illaahay nabiguna s.c.w. wuxuu yiri : (Haduu 
midkiin Allaah xuso markuu gurigiisa galaayo iyo 
markuu cuntadiisa cunaayo, sheydaanku wuxuu 
dhahaa caawa jiif iyo casho idiinma taalo ) 



^-Ducada markii guriga la galaayo xadiiskii Nabiga 
s.c.w.: (Allahayow waxaan ku weydiisanaayaa 
kheyrka guri galida iyo kheyrka guri ka bixida , bismi 
llaah ayaan ku galeynaa bismi llaahi ayaan ku 
baxeynaa, Allaah ayaana talo saaraneynaa, kadibna 
wuxuu salaamayaa reerkiisa ) waxaa wariyey abuu 
daa,uud . 

Qofku markuu gurigiisa ka baxaayo ama uu galaayo 
wuxuu dareemayaa inuu Allaah talo saartay, taasina 
waxey xoojin xiriirka ka dhexeeya isaga iyo Allaah 

^-Cadeyga : Nabigu s.c.w. markuu gurigiisa galaayo 
wuxuu bilaabi jiray cadey ) muslim. *-As-salaam 
Allaah sareeye wuxuu yiri: 

( <jJa 4*jLa Aiit .be q* kpl ^iuiji Je t^dui Ujjj fjtl»j I Jla) 

Hadaan ka soo qaadno inuu qofku gurigiisa soo 
galay shanta salaadood ee faradka ah markuu 
masaajidka ku soo tuk^dey kadaib, wuxuu dhabaqay 
^ • suno Qofku haduu dhaho markuu guriga ka 
baxaayo : (Bismi llaahi allahayow adigaan ku talo 
saartay , xeelad iyo quwad ma lihi , waxaa loo 
dhahaa waa lagu kaafiyey, waa lagu ilaaliyey, waa 
lagu hanuuniyey, sheydaankuna wuu ka 
dheeraadaa) waxaa wariyey At-Tarmidi iyo Abuu 
Daa,uud .. 

Qofka muslimka ah gurigiisa siyaalo badan ayuu uga 
baxaa , markuu dantiisa u baxaba haduu sunadan 
dabaqo wuxuu helayaa ajir badan .. 



FAA,IDADA LAGA HELAAYO KUDHAQANKA 
SUNADA KA BIXIDA GURIGA .. 

> -Qofka waxaa laga kaafin wax kastoo murug 
galinaaya aduunkiisa iyo aakhiradiisa . 
^- Qofka waxaa laga ilaalin wax kasta oo shar ah 
ama la kohdo jinni iyo insi midkuu rabo ha ahaado. 
v-Qofka waxaa la siinayaa hanuun. 

SUNOOYINKA MARKII MASAAJIDKA 
LA AADAAYO.. 

>-ln masaajidka lagu jarmaado ama la hormaro si 
jamaacacada muslimiinta loola tukado..nabigu s.c.w. 
wuxuu yiri: (Hadey dadku og yihiin kheyrka ku jira in 
loo dagdago aadaanka iyo safka hore , xataa hadaan 
lagu heleynin in loo qori tuurto ma.ahane dadku wey 
u qori tuuran lahaayeen, sidoo kale dadku hadey oh 
yihiin faajdada ku jirta in la jarmaado wey jarmaadi 
lahaayeen, sidoo kale hadey dad og yihiin faa,idada 
ku jirta salaada cishaha iyo subaxda wey imaan 
lahaayeen xataa gurguurad) waxaa soo saaray 
Bukhaari iyo Muslim .. 

^-In la aqristo ducada markii masaajidka la aadaayo. 
(Allahayow qalbigeyga iyo carabkeyga nuuri, 
Allahayow maqalkeyga iyo arageyga iyo 
gadaasheyda iyo horteyda iyo dusheyda iyo 
hoosteyda ka yeel nuur , Allahayow isii nuur) waxaa 
wariyey Muslim. 

T-ln masaajidka tartiib loo socdo oon la dagdagin.. 
Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: (Hadaad maqashaan 



aqimaada aada salaada, ahaadana kuwo tartiibsada 
oo xasiloon ) waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim . 
Mn masaajidka lug lagu tago .. waa arin fiican sida 
ay cadeeyeen fuqahadu, waxaa haboon in talaabada 
la isu dhadhaweeyo oon la dagdagin si xasanaad 
badan loo helo.waxeyna udaliishadeen nusuusta 
cadeyneysa fadliga ku soo arooray in la badiyo 
talaabada loo qaadaayo masaajidka , Nabigaa s.c.w. 
wuxuu yiri: (Ma idin tusiyaa waxa dunuubta lagu 
daadiyo darajadana kor loogu qaado ? haa rasuulkii 
Allow waa masaajidka oo in badan loo socdo ) 
waxaa wariyey Muslim .. 

°-ln la aqristo ducada markii masaajidka la galaayo : 
(Allahayow ii fur albaabada naxariistaada) Xadiis 
kalena wuxuu lee yahay haduu midkiin damco inuu 
masajidka galo nabiga ha ku saliyo kadibna ha 
dhaho : Allahayow ii fur albaabada naxariistaada) 
waxaa wariyey nisaa.l iyo ibnu maaja iyo ibnu 
khuseyma iyo ibnu xibaan 

i-ln la hor galiyo lugta midig markii masjidka la 
galaayo, anas ibnu maalik A.H.R.N. wuxuu yiri: 
(Waxaa sunada ka mida inaad lugtaada midig hor 
galisid masjidka ,markaad baxeysana lugtaada bidix 
hor bixisid )waxaa soo saaray xaakim wuxuuna yiri: 
waa saxiix shardiga muslim dahabina wuu ku 
waafaqay .. 

v - In loo dheereeyo salaada safka hore .. 

A-ln la duceysto markii masaajidka laga baxaayo : 

(Allahayow waxaan ku weydiisan fadligaada )waxaa 



wariyey musiim .. imaamu nisaa,l ayaa wuxuu ku 
siyaadiyey ducadan in nabiga lagu saliyo.. 
Mn la tukado markii masjidka lagalo labo rakcadood 
- taxiyatul masjid - intaan la fariisan ka nor sida ku 
cad Bukhaari iyo Muslim .. 

Imaamu shaafici wuxuu yiri : Taxiyatul masjidka 
waa la tukan karaa xataa waqtiyada reeban, xaafid 
ibnu xajarna wuxuu yiri : waxaa si dhan loo 
go,aamiyey iney taxiyatul masjidku sune tahay .. 

markii la isku dardaro sunooyinka ku tacaluqa aadida 
masaajidka shanta salaadood iyo galida masjidka , 
kasoo bixidiisa , ducooyinka la aqristo markasta , 
taxiyatul masjidka waxey gaarayaan ° * suno .. 

SUNOOYINKA AADAANKA .. 

Ibnu qayim wuxuu sheegay iney yihiin shan suno.. 
>-ln la dhaho siduu lee yahay mu.adinku marka laga 
reebo xaya cala salaat ,xaya calal falaax labadan 
waxaa la dhihi : Laa xowla walaa quwati ilaa billaah) 
waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim.. 

FAA,IDADA LAGA HELAAYO KU CAMAL FALKA 
SUNADAN .. 

^-Janada ayaa lagu gali sida ku cad Saxiixul- 

Muslim.. 

^-In la dhaho : Aniguna waxaan makhraati ka ahay 

inuusan jirin Allaah xaq lu caabudo oon aheyn allaha 

waaxidka ah, Muxamedna s.c.w. yahay rasuulkii 

illaahay . waxaan raali ka.ahay inuu allaah yahay 

rabi islaamkuna yahay diinta xaqa ah , muxamedna 



s.c.w. yahay rasuulkii illaahay )waxaa wariyey 
muslim ..ku carnal falka sunadan waxaa laga he!i 
danbi dhaaf sida ku cad xadiiskan .. 

v-in Nabiga s.c.w. lagu saliyo markii aadaanku 
dhamaado , sida u fiican ee loogu saliyo nabiga 
s.c.w. waa in layiraahdo saliga ibraahiimiya : 
(Allahuma Sali calaa muxamed wacalaa aali 
muxamed kamaa saleyta calaa ibraahiin wacalaa 
aali ibraahiim inaka xamiidu majiid , allaahuma 
baarik calaa muxamed wa calaa aali muxamed 
kamaa baarakta calaa ibraahiim wacalaa aali 
ibraahiim inaka xamiidu majiid ) waxaa wariyey 
Bukhaari .. 

*-Waa in la dhaho saliga nabiga ka dib ducadan : 
(Allaahuma rabi haadihi dacwati taamah Wasalaatil- 
Qaa,imah aati muxamedan alwasiilata walfadiilata 
wabcas-hu maqaaman maxmuudan aladii 
wacadtahu) waxaa wariyey bukhaari. 
Faa,idada laga helaayo ku carnal falka ducadan : 
Qofkii dhaha shafaacada nabiga s.c.w. ayuu helayaa 
°-lntaa kadib wuxuu doono ayuu ku duceysan karaa 
sunooyinka ku tacaluqa maqalka aadaanka iyo 
ajiibidiisa waxaa lagu qiyaasaa t«suno .. 

SUNOOYINKA AQIMAADA .. 

Gudiga daaimka ah ee cilmi baarista iyo fatwada 
sacuudiga waxey cadeeyeen iney aqimaada shanta 
salaadood lee dahay * • suno marka la isu 
geegeeyo. 



FAA.IDO :Sida sunada ah waa inuu qofka maqlaaya 
aqimka dhaho sida qofka aqimaaya marka laga 
reebo xaya calas-salaat iyo xaya calal-falaax .. 
qadqaamati salaat sideeda ayuu udhihi ,dhihi maayo 
aqaamahaa -llaah wa adaamahaa ,waayo xadiiska 
ku soo arooray waa daciif (Gudiga daaimka ah ee 
cilmi baarista iyo fatwada sacuudiga) 

SALAADA OO LA DHIGTO SUTRO .. 

Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: (Haduu midkiin tukanaayo 
ha dhigto hortiisa sutro hana u dhawaado, yuusana 
u ogolaanin in axad dhex maro isaga iyo surtadiisa) 
waxaa wariyey Abuu daa,uud iyo Ibnu maajah iyo 
Ibnu khuseyma . 

Xadiiskan wuxuu cadeynayaa iney sutradu tahay 
sune masaajid ha ahaado guri ahaaado , raga iyo 
haween waa is ku mid , muslimiinta qaar kamida wey 
ka qadeen sunadan, sidaas darteed waxaad 
arkeysaa iney tukanayaan iyagoo aysan hortooda 
oolin sutro.. sunadan aad ayey usoo noqnoqotaa 
habeenkii iyo maalintii, salaadaha raatibada,salaada 
barqinka, taxiyatul masjidka ,salaada witirka, 
haweenkana sidaasoo kale ayey usoo laablaabataa 
markey gurigooda ku tukanayaan , laakiin salaada 
jamaacada imaamka ayaa sutro u ah dadka ku 
dabatukanaaya .. 

MAS,ALOOYIN KU TACALUQA SUTRADA.. 

^-Sutradu waxey ku asaxi wax kastoo qofka 
tukanaaya hortiisa dhigto sida usha ama yaal sida 
darbiga tiirka ,wax loo shardiyo majiro xaga balarka .. 



y -Waxaa haboon iney sutradu dhanaato taako iyo 

waxoogaa. 

v-Waxaa haboon qofka tukanaaya iyo sutradu iney 

kala fogaadan sadex dhudhun in la eg meeluu ku 

sujuudo. 

$ -Sutrada waxaa loo baneeyey imaamka iyo qofkii 

kaligii tukanaaya .. 

-Sutrada imaamka ayaa surto u ah dadka ku daba 

tukanaaya ,sidaas owgeed wey banaan tahay in la 

dhex maro safafka hadii loo baahdo . 

FAA,IDADA LAGA HELAAYO KU CAMAL FALKA 
SUNADAN .. 

A-Salaada ayaa waxey ka badbaadin iney naaqusto, 
hadii waxa hor maraya ay yihiin naag iyo dameer iyo 
eey madow.. 

B-Salaada waxey ka badbaadin inuu qofku eeg eego 
meelo aan loo baahneyn , qofku wuxuu ku 
gaabsanayaa aragiisa sutrada sokodeeda.taasina 
waxey qeyb ka qaadan inuu salaadiisa ku 
khushuuco. 

C-dadka ayaa fursad u helaaya iney maraan sutrada 
gadaasheeda .. 

SUNOOYINKA LA SAMEEYO HABEENKII IYO 
MAALINTII.. 

^-Sunooyinka raatibada ah Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: 
(Ma jiro qof muslim ah oo allaah dartiis u tukanaaya 
maalin kasta > ^rakco 00 sune an ~ haduu jiro kaas - 
allaah wuxuu janada uga dhisaa giri ..) waxaa 
wariyey Muslim . 



Sunooyinkan waa sidan : * rakcadood oo duhurka ka 
horeysa iyo labo ka danbeysa ,labo rakcadood oo 
maqribka ka danbeysa iyo labo cishaha ka danbeysa 
iyo labo fajarka ka horeysa .. 
AKHII miyaadan jaceyl uqabin in guri janada 
lagaaga dhiso ?..ilaali naseexadan ka soo fushay 
nabiga s.c.w. tuko ^rakcadood oo sune ah .. 
^-Salaatu-Duxaa waa salaada barqinkii la tukado 
waxey udhigantaa sidii adigoo bixiyey ^» sadaqo, 
xubnaha banii damku wxey ka kooban yihiin T"\* 
xubnood ,xubnahaas mid kasta waxey ubaahan 
tahay maalin kasta in laga sadaqeeyo shukhri lagu 
mahdinaayo nicmadan ,intaasoo dhan waxaa gudi 
kara labo rakcadood oo barqinkii la tukado .. 

FAAJDADA KU CAMAL FALKA SUNADAN : 

Saxiixul-muslim abiidar wuxuu nabiga ka wariyey 
inuu yiri : (Xubin kasta oo waagu ubaryo waxaa 
dusheeda ahaaday sadaqo, subxaana llaah kasta 
waa sadaqo, wanaag kasta oo la is amro waa 
sadaqo , xumaan kasta oo la iska reebo waa sadaqo 
, waxaasoo dhan waxaa badal ka noqon kara labo 
rakcadood oo barqinkii la tukado.) 

Abii hureyra waxaa ka sugnaaday inuu yiri : 

Nabiga s.c.w. oo ah kaan jeclaa ayaa ii dardaarmay 
inaan soomo sadex maalmood iyo inaan tukado 
labada racadood ee barqinkii iyo inaan tukado witirka 
intaana seexan ka hor) waxaa soo saaray Bukhaari 
iyo Muslim. 



Waqtiga Salaatul-Duxaa wuxuu bilaabanayaa 
aroortii markey qoraxdu soo baxdo rubac saac kadib, 
wuxuuna dhamaanayaa salaada duhur rubac saac 
ka hor, waqtiga ugu haboon ee la tikado waa markey 
qoraxdu aad u kululaato, waxaana u yar inta la 
tukado labo rakcadood sideed rakcadood ayaana 
ubadan ,qaarna waxey dhaheen wax go.an ma 
lehan.. 

^-Sunada casarka: Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : 

( Allaah ha u naxariisto qofkii tukada afar rakcadood 

salaada casar ka hor) waxaa wariyey Abuu da,uud 

iyo TarmidL 

f-Sunada maqribka : Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : 

(Tukada maqribka ka hor tukada maqribka ka hor, 
markii sadexaad wuxuu yiri: Qofkii doona) waxaa 
wariyey Bukhaari . 

*-Sunada cishaha : Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : 
(Aadaan kasta iyo aqimaad kasta waxaa u 
dhaxeeya salaad , aadaan kasta iyo aqimaad kasta 
waxaa u dhaxeeya salaad markii sadexaad wuxuu 
yiri:(Qofkii doona) waxaa wariyey Bukhaari iyo 
Muslim . 

Imaamu nawawi wuxuu yiri : Macnaha xadiiska 
labada aadaan waxaa laga wadaa aadaanka iyo 
iqimaada.. 

SUNOOYINKA SALAATUL-LEYLKA .. 

Rasuulku s.c.w. wuxuu yiri: (Soom la soomo 
ramadaan ka dib waxaa u fiican soomka bisha 
muxaram, salaad latukado faradka kadib waxaa u 



fiican salaada habeenkii) waxaa wariyey Saxiixul- 
Muslim . 

>-Tirada u fiican ee habeenkii la tukado waa 
^rakcadood ama >?rakcadood waxaana daliil u ah 
xadiiskii nabiga s.c.w. salaadiisu habeenkii waxey 
aheyd > > rakcadood) Bukhaari ,riwaayad kale oo 
Bukhaari soo saaray waxey tiri: Habeenkii wuxuu 
tukanjiray ^rakcadood. 

* -Waxaa sune ah markuu habeenkii salaada u 
kacaayo inuu cadeydo waxaana fiican in la aqriyo 
aayadaha udanbeeya suurada Aali-Cimraan ilaa 
dhamaadka suuradda.. 

£jj$ jl^j Julfl J&&J J*ji\j ajA~& JfiL ^i di) '•**£ <> 

f-Waxaa sune ah inuu ku duceysto ducadii nabiga 
s.c.w. ka sugnaatay: Allahayow adigaa mahad iska 
leh, adigaa ah kan leh samooyinka iyo dhulalka iyo 
waxa ku dhex jira, Allahayow adigaa mahad iska leh 
adigaa ah nuurka samooyinka iyo dhulalka iyo waxa 
ku dhex jira, Allahayow adigaa mahad iska leh, 
adigaa mulki u leh samooyinka iyo arlooyinka, 
adigaa mahad iska leh Allahayow adigaa xaq ah, 
balantaaduna waa xaq, la kulankaaduna waa xaq, 
hadalkaaduna waa xaq, janadaaduna waa 
xaq,naartuna waa xaq.nabiyaduna waa xaq, 
muxamedna s.c.w. waa xaq.saacaduna waa xaq, 
Allahayow adigaan isu kaa dhiibay ,adigaan ku 
rumeeyey.adigaan ku talosaartay, adigaan kuusoo 



laabtay, adigaan kugu dooday, adigaan kugu 
xukuntamay,iidhaaf wixii aan horey u faly iyo waxaan 
dib ka falay iyo waxaan sireystay.iyo waxaan si cad u 
falay, adigaa hormareeye ah wax kaadanbeeyana 
aysan jirin illaah xaqlagu caabudo oon adiga aheyn 
majiro) waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim lafdigana 
Bukhaari baa leh.. 

* -Waxaa kale oo sunooyinka kamida : In salaada 
habeenkii labo rakcadood oo khafiifa lagu bilaabo si 
inta danbe ufududaato , Nabigu s.c.w. wuxuu yiri: 
(Haduu midkiin ukaco inuu tkado salaatul-leylka haku 
bilowdo marka hore labo rakcadood oo khafiifa ) 
waxaa wariyey Muslim .. 

°-Waxaa kale oo sune ah in salaatu-leylka lagu 
bilowdo ducadan ka sugnaatay nabiga s.c.w. : 
(Rabiga jibriil iyo miikaa,iil ,iyo israafiil, allaha 
abuuray samooyinka iyo dhulka allaha og sheyga 
maqan iyo kan loo jeedo , adigaa xukminaaya 
adoomahaaga waxey isku khilaafaan, igu hanuuni 
wixii la isku khilaafo oo xaqa idimkaaga dartiis, 
adigaa qafkaad doontid ku hanuuniya jidka toosan) 
waxaa wariyey Muslim .. 

i-Waxaa sune ah in salaada habeenkii la 
dheereeyo.. Rasuulka s.c.w. ayaa la weydiiyey 
salaada u fadli badan : markaasuu yiri: Mida u dheer 
waxaa wariyey Saxiixul Muslim .. 

v -Waxaa sune ah in allaah la magan galo markii la 
gaaro aayad cadaabka ka hadleysa waxaana la dhihi 
: Acuudu billaahi min cadaabi llaahi , sidoo kale 



markii lagaaro aayad raxmada ku saabsan waxaa la 
dhihi : Allahayow waxaan ku weydiisaneynaa 
fadligaada , sidoo kale waa la tasbiixsan markii la 
maraayo aayad allaah hufeysa , arimahan waa ficilkii 
nabiga s.c.w. sida ku cad Saxiixul-Muslim . 

ASBAABTA LOO KAALMEYSTO 
QIYAAMU-LEYLKA .. 

>-Duco. ^-In laga fogaado soojeedka badan. f-ln 
maalintii wax laga seexdo. *-ln macsida laga 
dheeraado. °-ln nafta kheyrka lagu dirqiyo. 

WITIRKU WUXUU LEE YAHAY SUNOOYIN .. 

^-Qofkii sadex rakco kutukada witir waxaa fiican 
inuu aqriyo rakcada koobaad faatixada kadib 
Sabixisma Rabikal-Aclaa rakcada labaadna Qul- 
Acuudu birabil falaq.rakcada sadexaadna 
Qulhuwallaahu axad ,sidan waxaa wariyey 
Abuudaa,uud iyo Tarmidi iyo ibnu Maajah .. 

*- Inuu yiraahdo markuu witirka dhameeyo subxaana 
malikil-quduus sadex jeer ,marka sadexaad wuxuu 
daaraqudni ku siyaadiyey in kor loo qaado oo la 
dhaho rabil malaa,ikati war-ruux , waxaa sax yiri 
Daaraqudni & Abuudaa,uud iyo Nisaa.ina wey 
wariyeen.. 

SUNADA FAJARKA.. 

Sunadani waxey lee dahay sunooyin khaas ku ah.. 
> -Waxaa sune ah in la fududeeyo ,caaisha A.H.R.N. 
waxey tiri : ( Rasuulkii illaahay s.c.w. wuxuu tukan 



jiray labo rakcadood oo khafiifa inta u dhaxeysa 
aadaanka fajarka iyo aqimaada) Bukhaari iyo Muslim 
^ -Waxaa la aqrinayaa rakcada hore aayada ku jirta 
Suuratul-Baqrah >T"\ .(Quuluu aamanaa billaaahi 
wamaa unsila ileynaa) rakcada labaadna aayada ku 
jirta Aali-Cimraan : (Aamanaa billaahi wash-had bi 
anaa muslimuun) waxaa iyada la akhrin karaa 
aayada t * ee suurada Aali-Cimraan: (Qui yaa ahlal 
kitaabi tacaalow ilaa kalimatin sawaain beynanaa wa 
beynakum) waxaa wariyey saxiixul Muslim.. 

Riwaayad kale oo uu muslim wariyey ayaa waxey 
cadeysay :inuu nabigu s.c.w. aqrin jiray labada 
rakcadood ee fajarka: (Qulyaa ayuhal kaafiruun iyo 
Qulhuwa-Llaahu axad ) 

f -Markii labada rakcadood ee fajarka la tukado 
waxaa sune ah in dhinaca midig loo seexdo walow 
daqiiqado yarba ha ahaatee.. waa sida ku cad 
Bukhaari .. 

SALAADA FAJARKA KA DIB OO LA FARIISTO.. 

Nabiga s.c.w. markuu tukado salaada fajarka wuu 
fadhin jiray ilaa ay qoraxdu si fiican uga soo baxdo) 
waxaa wariyey saxiixul-muslim- imaamu nawawi 
wuxuu yiri: (Xasnaa waxaa laga wadaa markey 
qoraxdu si fiican u soo baxdo ) 

Maxey tahay nicmada ka weyn in.. Allaah sareeye uu 
ku 'kalifay malaajg uduceysa dadka fadhiya 
masaajidda salaada kahor iyo salaada ka dib 
malaaigtaasi waxey dhaheysaa : (Allahyow udhaaf 



Allahayow unaxariiso) akhii eeg markaad allaah 
adeecdo sida laguu qadarinaayo Allaah wuxuu kuu 
sahlay malaajg kuu duceyneysa .. 

SUNOOYINKA SALAADA EE ODHAAHDA AH.. 

>-Ducada salaada lagu furfurto: (Subxaanaka- 
Llaahuma abixamdika watabaaraka ismuka 
watacaalaa jaduka walaa ilaaha qeyruka) waxaa 
wariyey afarta.. 

Waxaad kaloo aqrisan kartaa ducadan kale : 
(Allaahuma baacid beynii wabeyna khadhaayaaya 
kamaa baacadta beynal mashriq wal maqrib , 
Allaahuma naqinii min khadhaayaaya kamaa 
tunaqaa soobal-abyad mina danas.Allaahuma 
aqsilnil min khadaayaaya bitalji wal-maai wal- 
bardi)waxaa wariyey Bukhaarl iyo Muslim, 
ducooyinkan midaad doonto ayaad aqrin kartaa 
markaad salaada xirato .. 

f-ln sheydaanka la iska naaro intaan quraanka la 
bilaabin, Acuudu billaahi mina sheydaani rajiim.. 

*-ln la dhaho bismillaahi AR-Raxmaani Ar-Raxiimi. 
°-ln la dhaho aamiin markey faataxadu dhamaato iyo 
In la aqriyo quraan faatixada ka dib salaadaha 
fajarka jimcaha , maqribka salaadaha afarta 
rakcadood ah , qofka kaligii tukanaaya , laakiin qofka 
hadii la tujinaayo hadey salaadu tahay kuwa kor loo 
qaado aqrin maayo hadey tahay salaadaha hoos loo 
dhigana wuu aqrinayaa . 



^-Waxaa sune ah markii rukuucda laga soo kaco in 
la dhaho:(Rabanaa walakal-xamdu mil,u samaawaati 
wamil,ul ardi wamaa beynahumaa, wamil.u 
maashi.ta min shey.in bacdu, ahlu sanaa.l wal majdi 
axaqu maaqaalai cabdu ,wakulunaa laka cabdu 
allaahuma laa maanica limaa acdeyta walaa 
mucdiya limaa manacta, walaa yanfacu daljadi 
minkal-jadi) waxaa wariyey muslim.. 

v-Waxaa sune ah in la dhaho tasbiixda sukuucda iyo 
sujuuda mar ka badan . A-Labada sujuudood inta u 
dhaxeysa waxaa la dhihi: Rabi Iqfir-Lii wixii mar 
kabadan. ^-In lagu duceysto attaxiyaatka danbe : 
(Allaahuma inii acuudu bika min cadaabi jahanama 
wa min Cadaabil-Qabri wamin fitnatil-maxyaa 
walmamaat, wa min fitnatil-masiixi Ad-Dijaal) waxaa 
wariyey Bukhaari iyo Muslim .. 

Waxaa fiican qofka sujuudsan inuusan ku ekeysanin 
tasbiix kaliya ee uu badiyo ducada , nabiga s.c.w. 
wuxuu yiri : (Adoonka wuxuu rabigiis ugu dhow 
yahay markuu sujuudsan yahay ee badiya ducada ) 
waxaa wariyey muslim . Waxaa kaloo jira ducooyin 
kale, qofkii raba dib ha u eego kitaabka xisnu muslim 
ee uu qoray Al- QaxdaanL 

Sunooyinkan waxaa la dhihi rakcada dhexdeeda 
markii laga reebo ducada salaada lagu bilaabo iyo 
ducada ka danbeysa atixiyaadka .. 

SUNOOYINKA SALAADA EE FICILKA U BAAHAN. 

^-In gacmaha kor loo qaado markii la xiranaayo 
salaada. 



v- In gacmaha kor loo qaado markii la rukuucaayo .. 
f-ln gacmaha kor loo qaado markii rukuucda lagasoo 
kacaayo . 

t-ln gacmaha kor loo qaado markii laga istaagaayo 
dhamaadka rakcada labaad salaadaha labada 
atixiyaadka leh .. 

o_i_v_Gacmaha markaad kor uqaadeysid faraha isku 
dhaji ,00 utaag xaga qibiada iyadoo calaacashu 
furan tahay , waxaana fiican in lala simo garbaha 
ama dacalka dhagaha .. 

A- In gacanta midig la saaro gacanta bidix ama lagu 
qabto gacanta midig dhudhunka bidixda.. 

Mn la fiiriyo barta lagu sujuudo.. 
^ • -In labada lugood la kala qaado waxoogaa .. 
^- In markii quraanka la aqrinaayo si fiican loo 
dhuuxo macnihiisa .. 

SUNOOYINKA RUKUUCDA .. 

^-Inuu ku jilbihiisa ku qabto labadiisa gacmood oo 

faraha lakala durkiyey .. 

^-Inuu ka fogeeyo labiida dhinac cududadiisa .. 

SUNOOYINKA SUJUUDA .. 

uy-V- Markii la sujuudaayo waa in laga dheereeyo 
labada cudud labadadhinac, calooshana bowdyaha , 
bowdyahana dhudhumaha laga fogeeyo.. *- Makuu 
sujuudaayo waa inuu labada low kala dheereeyo. 



o-i-v- Waa in faraha labada lugood dhulka lagu suro 

la isna dhajiyo inta sujuuda iagu jiro.. 

A-Labada gacmood waxaa la dhigi lasimanka 

garbaha ama dhagaha. 

<u> ..u- Gacmuhu waa iney fidsanaadaan farahuna 

is heystaan, qibladana u jeedaan\. 

SUNOOYINKA U DHAXEEYA LABADA SUJUUDOOD.. 

Fadhiga u dhaxeeya labada sujuudood wuxuu lee 

yahay labo qaab . 

^-Al-lqcaa : Waa inuu qofku taago faraha labada 

lugood, kadibna ku fadhiiso labadiisa cidhbood.. 

X- Al-lftiraash : Waa in lugta midig la taago ,lugta 

bidixna lagu fariisto waana sida attixiyadka hore , 

Nabigu s..c.w. aadbuu u dheereyn jiray fadhigan ilaa 

la moodo inuu hilmaamay .. 

Jalsatul istiraaxa : Waa fadhi yar oo ka danbeeya 

sujuuda labaad markii la tukado rakcada koobaad 

iyo rakcada sadexaad .. 

SUNOOYINKA TASHAHUDKA.. 

At-Taxiyaadka- Labaad 

Tashahudka labaad : Wuxuu lee yahay sadex qaab . 
A-ln lugta midig la taago , lugta bidixna laga hoos 
mariyo dhudhunka midigta kadibna dabada la dhigo 
dhulka .. 

B-Sidii hore ayaa la yeeli laakiin la taagi maayo lugta 
midig , ee waxaa laga soo horjeedin lugta bidixda .. 
C-Lugta midigta ayaa la taagi , lugta bidixdana 
waxaa lakala dhex galin bowdyada lugta midig iyo 
dhudhunkeeda.. 



GACMAHA XAGEE LA SAARI? 

> -Gacmaha waxaa la saari labada bowdyood 
korkooda midigta midig baa la saari, bidixdana 
bidixdaa la saari iyagoo ay faruhu fidsan yihiin iskuna 
dhagan yihiin. .t -Far murugsatada ayaa la taagi ilaa 
at-tixiyaadku ka dhamaado (suulkana farta dhexe 
ayaa lagu qaban sidii iyadoo la goobaabiyey oo kale 
waxaana la fiirin farta taagan ) 

f-ln loo jeesto markii la salaamo naqsanaayo 
dhinaca midigta kadibna dhinaca bidixda .. 
waxaa jira (> , °)suno oo ficil ah oo soo noqnoqota 
rakcad walba ,marka hadii la isku daro dhamaan 
salaada faradka ah waxey noqon (**° )suno 

Salaada sunada ahna waa ^° rakcadood, sidaan 
horey usoo sheegnay habeenkii iyo maalintii , 
sunooyinka ku dhex jirana waxey dhan yihiin ^^° 
suno, hadii si fiican loo dhaqan galiyo rakcad kasta . 

Haduu qofku sii siyaadiyo rakcooyinka uu tukanaayo 
waxaa sii siyaadaya sunooyinkan.. 

Waxaa jira sunooyin ficli ah oon iyagu hal mar 
kabadan soo laablaabaneynin ama labo jeer.. 

> -Markii salaada la xiranaayo gacmaha ayaa kor loo 
qaadi . ^-Rakcada sadexaad markii loo kacaayo 
gacmaha ayaa kor loo qaadaa labadaas jeer ma 
soo laalaabtaan.. 



v-Farta ayaa la ishaari ilaa uu At-Tixiyaadku ka 

dhamaado, atixiyaadka hore iyo kan danbe waa isku 

mid .. 

i-Markii la salaamo naqsanaayo labada dhinac 

midigta iyo bidixda ayaa loo jeedsan. 

°-i- Jalsatu istiraaxa iyo tawaruku horey ayaan 

usoo cadeynay . 

Faa,ido :lbnu qayim wuuxu yiri : Adoonku labo 
jeer ayuu illaahay hor istaagi ,mid waa markuu 
salaada tukanaayo mida kalena waa maalinta uu 
illaahay la kulmi doono, qofkii guta mida hore si fiican 
u ilaaliya -salaada- mida labaad illaahay baa u dhib 
yareyn, qofkii mida koobaad -salaada - ku gabood 
fala illaahay ayaa tan danbe ku adkeeya .. 

SUNOOYINKA SALAADAHA FARADKA KA 
DANBEEYA.. 

>-Sadex jeer ayaa la dhihi istaaqfurullaahi kadibna : 
Allahuma anta salaam wa minka salaam tabaarakta 
yaa dal jalaali wal ikraam)waxaa wariyey Muslim. 

^-Laa illaaha ila llaahu waxdahu laa shariika lah , 
lahul-mulki walahul-xamdi wahuwa calaa kuli sheyjn 
qadiir allaahuma laa maanica limaa acdayta walaa 
mucdiya limaa manacta, walaa yanfacu dal jadi 
minkal-jadu) waxaa wariyey bikhaari iyo muslim.. 

^-Laa illaaha ilallaahu waxdahu laa shariika lah. 
Lahul-mulku walahul-xamdu wahuwa calaa kuli 
shey.in qadiir, laa xowla walaa quwati ilaa billaahi 
,laa illaaha ila llaahu alaa nacbudu ilaa iyaahu lahu- 



nicmatu walahul-fadlu walahu as-sanaaul-xasan 
walaa illaaha ilallaahu mukhlisiina lahu-diini wallow 
karihal kaafiruun) waxaa wariyey Muslim.. 

s-Waxaad dhaheysaa subxaana llaah walxamduli 
llaah wallaahu akbar midkasta vrjeer, kadibna dheh 
mida boqiaad Laa illaaha ilallaahu waxdahu laa 
shariika lah. Lahul-mulku walahul-xamdu wahuwa 
calaa kuli shey.in qadiir) waxaa wariyey Muslim .. 

°-AHaahuma acinii calaa dikrika wa shukrika wa 
xusni cibaadatika ) waxaa wariyey Abuudaa.uud iyo 
NisaaJ . 

^-Allahuma inii acuudu bika minal-jubni, wa acuudu 
bika an aruda ilaa ardalil-cumri ,wa acuudu bika min 
fitnati dunyaa, wa acuudu bika min cadaabil-qabri) 
waxaa wariyey BukhaarL 

v-Rabi qinii cadaabaka yowma tubcas cibaadaka, 
ducadan waxaa laga wariyey barraa A.H.R. , Baraa 
wuxuu yiri: markaan ku tukano nabiga s.c.w. 
gadaashiisa waxaan aad u jeclaan jiray inaan 
ahaano dhinaciisa midigtiisa si uu noo soo aadiyo 
wajigiisa waxaana maqlay isagoo dhahaaya ducadii 
aan soo sheegnay.. 

A-Waxaa sune ah in la aqriyo Qulhuwa-Llaahu axad 
iyo Qui acuudu Birabil-Falaq iyo Qui acuudu Birabi- 
Naas ) waxaa wariyey Abuudaa,uud iyo Tarmidi iyo 
Nisaa.l .. 



Salaada fajarka iyo salaada maqribka kadib 
suuradahan sadex sadex jeer ayaa la aqrinayaa .. 

^-Waxaa sune ah in la aqriyo Aayatul-Kursi .. 

> «-Dheh salaada subax iyo salaada maqrib kadib 

> *jeer : Laa illaaha ilallaahu waxdahu laa shariika 
lah. Lahul-Mulku walahul-xamdu yuxyii wayumiitu 
wahuwa calaa kuli shey,in qadiir) waxaa wariyey 
TirmidL 

> > -Waa inuu ku tasbiixsado gacantiisa , waxaa jirta 
riwaayad dhaheysa gacanta midig , dad baa waxka 
sheegay laakiin riwaayado kale ayaa xoojinaaya .. 

> *- Waa in wardigan la guto inta la fadhiyo meesha 
lagu tukaday .. 

Qofka muslimka ah haduu ku dadaalo wardigan 
salaad walba markuu tukado wuxuu dhaqan galin 
karaa sunooyin ku dhow °° suno, salaada subax iyo 
maqribku wey ka siyaadayaan intan.. 

FAA,IDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA 
SUNOOYINKAN .. 

A-Qofka muslimka ah ee ku dadaala tasbiixdan 
salaad walba gadaasheeda wuxuu la mid yahay qof 
sadaqeystay ° • • oo sadaqo, hadalkii nabiga s.c.w. 
(Tasbiix walba waxaa laga helaa sadaqo Allaahu 
akbar kasta waxaa laga helaa sadaqo, ak-xamdulli 
liaahi kasta waxaa laga helaa sadaqo ,Laa illaaha ila 
llaahu kasta oo la dhaho waxaa laga halaa sadaqo) 
waxaa wariyey muslim.. 



Imaamu nawawi wuxuu yiri:(Waxey qaadaneysaa 
xukunka sawaabkeeda) .. 

B-Qofka muslimka ah ee ilaaliya tasbiixdan waxaa 
janada dhexdeeda looga talaalayaa °> • oo geed .. 
Nabiga s.c.w. ayaa wuxuu soo maray Abuuhureyra 
oo talaalaya geed markaasuu ku yiri :(Abuuhureyrow 
Makutusiyaa talaal ka kheyr badan talaalkan aad 
heyso? Abuuhureyra wuxuu yiri: Haa, Nabiga s.c.w. 
ayaa yiri waxaad dhahdaa:(Subxaanallaah 
walxamdulli llaah walaa illaaha ila liaah wallaahu 
akbar , mid kasta oo ka mida kuwan janada ayaa 
geed lagaaga talaali ) waxaa wariyey ibnu maajah 
waxaana saxiixiyey Al-Baani .. 
C-Qofkii aqriya aayatul kursi salaad walba 
gadaasheeda waxaa janada uga dhiman inuu galo 
inuu dhinto kaliya .. 

D-Qofkii daa.ima tasbiixdan danbigiisa waala hoobin 
xataa haduu dhan yahay xunbada bada ,sida ku cad 
Saxiixul-Muslim .. 

H-Qofkii daa.ima tasbiixdan salaadaha gadaashooda 
hoogi maayo aduun iyo aakhiro, sida ku cad Saxiixul 
Muslim .. 

W-Tasbiixdan waxey kabeysaa naqsiga ku dhaca 
salaadaha faradka ah .. 

SUNOOYIN LA AQRIYO AROORTII IYO GALABTIL. 

> -Aayatul-kursiga .. 
Faa,idada laga helaayo Aaytul-Kursiga waa : Qofkii 
aqriya galabtii iyo aroortii jinka ayaa laga korinayaa 



waxaa wariyey nisaa,l waxaa sax yiri Al-Baani . 

^-Qulhuwa-llaah, Qui acuudu birabil-falaq , Qui 
acuudu birabin-naas ) waxaa wariyey abuudaa.uud 
iyo tarmidi.. Faa,idada laga helaayo:Qofkii dhaha 
sadex jeer aroortii iyo galabtii waxey ka kaafin wax 
walba . 

f-Asbaxnaa wa asbaxa mulku lillaah , walxamdulli- 
Laa illaaha ilallaahu waxdahu laa shariika lah. Ilaah 
Lahul-mulku walahul-xamdu yuxyii wayumiitu 
wahuwa calaa kuli shey,in qadiir , rabiyow waxaan 
kaa baryi kheyrka maanta iyo kheyrka ka danbeeya , 
rabiyow waxaan kaa magan gali sharka maanta iyo 
sharka ka danbeeya , rabiyow waxaan kaa magan 
gali caajisjyo cantabnimo iyo cadaabka qabriga iyo 
cadaabka naarta) waxaa wariyey muslim, galabtiina 
meesha asbaxnaa ah ayaad dhihi amseynaa, 
habeenkiina meesha maalintii ah ayaad ku badali .. 

* -Allow adigaa waaga noo bariisiiyey , Allow adigaa 
na galabeysiiyey, allow adigaa na nooleeyey , allow 
adigaa na dili , allow adigaa kolkaan dhimano nasoo 
nooleyn.. kolkii galabtii lagaarana wuxuu dhihi: Allow 
adigaa na galabeysiiyey, allow adigaa waaga noo 
bariiyey allow adigaa na nooleeyey .allow adigaa na 
dili, allow adigaa kolkaan dhimano xagaada loo 
ahaan. °-Allaahuma anta rabii laa illaaha ilaa anta 
khalaqtanii wa anaa cabduka wa anaa calaa cahdika 
wawacdika mastadhactu acuudu bika min shah maa 
sanactu , abuu.u laka binicmatika calaya waabuu,u 
bidanbii faqfirlii fa inahu laa yaqfiru dunuuba ilaa 



anta) waxaa wariyey bukhaari..Faa,idada laga 
helaayo ducadan : Qofkii dhaha galabtii isagoo 
yaqiinsan kadlbna dhinta habeenkeeda janada ayuu 
galayaa , aroortii qofkii dhahana waa la mid.. 

^-Allaahuma inii asbaxtu ush-hiduka wa ush-hidu 
xamalati carshika wamalaa,ikatika wajamiica 
khalqika inka anta allaah, laa illaaha ilaa anta 
waxdaka laa shariika laka, wa ana muxamdan 
cabduka warasuuluka: waxaa wariyey abuudaa,uud 
iyo nisaa.l . 

Qofkii dhaha ducadan aroortii iyo galabtii afar jeer 
allaah naarta ayuu ka xoreeyaa ..v-Allaahuma Maa 
Asbaxa bii Min Nicmatin Aw bi Axadin min Khalqika 
Faminka Waxdaka Laa shariika Lak, Falakal -xamdu 
walakal-shukru.. waxaa wariyey abuudaa.uud iyo 
nisaa,l oo ku wariyey kitaabkiisa fii camali al-yowm 
wa leylah.. Ducadan qofkii dhaha aroortii wuxuu 
gutay shukriga maalintaas, qofkii dhaha galabtiina 
wuxuu gutay shukriga habeenkaas.. A-Allaahuma 
Caafinii fii Badanii, Allaahuma caafinii fii samcii, 
Allaahuma caafinii fii basarii, Laa.ilaaha ilaa anta 
Allaahuma inii Acuudu bika Minal-kufri wal-faqri wa 
Acuudu bika min cadaabil-qabri , Laa ilaaha Ilaa 
Anta, sadex jeer ayaa la dhahayaa ,, waxaa wariyey 
Abuudaa,uud iyo Axmad .. 

^-Xasbiyallaahu Laa illaaha ilaa huwa caleeyhi 
tawakaltu wahuwa rabul-carshi Al-cadiim. Todobo 
jeer ayaa la dhihi, waxaa soo saaray ibnu-suni 
isagoo loo koryeelay nabiga s.c.w. -marfuuc- 



abuudaa.uudna wuxuu ku sheegay inuu saxaabi ku 
istaagay-mowquuf..Faa,idada xadiiskan laga 
faa.idaayo waa : Qofkii todobo jeer ku calceliya 
ducadan aroortii iyo galabtii illaahay ayaa ka kaafiya 
hamiga aduunyada iyo aakhiro .. 

> ♦ -Allaahuma inii As-aluka Al-cafwa wal-caafiyah 
fiidunyaa wal-aakhirah, Allaahuma inii As,aluka Al- 
cafwa wal-caafiyah fii diinii wa dunyaayii wa Ahlii,wa 
Maalii.Allaahuma astur caawraatii wa min roowcaatii. 
Allaahuma axfidnii minbayni yadeeya wa min khalfii 
wacan Yamiinii wacan Shimaalii wa min foowqii wa 
acuudu bicadamatika an uqtaala mintaxtii.. waxaa 
wariyey abuu daa.uud iyo ibnu maajah.. 

^ > -Allaahuma caalimul-qeybi wash-shahaadah 
faadhiral-samawaati wal-ardi Rabi kuli sheeyjn 
wamiliikihi Ash-hadu allaa illaaha ilaa anta acuudu 
bika min shari nafsii wa min shari shaydaan wa 
shirkihi wa an aqtarifa calaa nafsii suu,an aw ajurahu 
ilaa muslim.. waxaa wariyay tarmidi iyo abuu 
daa.uud.. 

^-Bismilaahi Al-ladii laa yaduruhu maca Ismihi 
Sheey.in fil-ardi walaa fis- samaa.l wahuwa As- 
samiicu Al-caliim .. 

Waxaad leedahay sidax jeer .waxaana wariyay Abuu 
Daa,uud iyo tarmidi iyo ibnu maajah iyo axmed.. 

^-Radeytu billaahi raban, wabil islaami diinan 
wabimuxamadin s.c.w. nabiyan ) sadex jeer .. waxaa 
wariyey abuudaa,uud iyo tarmidi iyo nisaa.l iyo 



axmed Faajdada wardigan : Qofkii dhaha sadex jeer 
aroortii iyo galabtii allaah waxaa xaq ku ah inuu ka 
raali noqdo maalinta qiyaamaha ) 

> *-Yaa xayu yaa qayuum,biraxmatika astaqiis.aslix lii 
sha.nii kulahu walaa takilnii ilaa nafsii dharfatal-ceyn) 
waxaa wariyey xaakim wuuna saxiixiyey dahabina 
wuu waafaqay.. 

> D -Asbaxnaa calaa fidratil-islaam wa kalimatil-ikhlaas 
addiini nabiyinaa muxamed s..c.w. wamilati abiinaa 
ibraahiim xaniifan musliman wamaa kaana minal- 
mushrikiin) waxaa wariyey axmed.. 

^ ^-(Subxaana llaah wabixamdihi ) boqol jeer , waxaa 
wariyey Muslim.. Faa,idada tasbiixdan :Qofkii 
dhaha boqol jeer galabtii iyo aroortii, ma jiro 
qiyaamaha qof la imaan kara wax ka fiican wuxuu la 
yimi ilaa qof layimi intiisa oo kale ama ka siyaadiyey 
ma.ahane .. 

Faa.ido kale : Danbiyadiisa waa laga hoobiyaa 
xataa hadey dhan tahay xunbada bada oo kale.. 

> v- Laa illaaha iia llaahu waxdahu laa shariika lah , 
lahul-mulki walahul-xamdi wahuwa calaa kuli shey,in 
qadiir boqol jeer markuu waagu baryo waxaa 
wariyey bikhaari iyo muslim.. faajdada laga helaayo 
qofkii dhaha wardigan : > -Wuxuu la mid yahay sidii 
qof xoreeyey toban qoorood.. 

*- Waxaa loo qoraa boqol xasano.. 
f - Waxaa laga hoobiyaa boqol gaf. 



*-Waxey maalintaas ka xijaabtaa sheydaanka ilaa 
galabtii .. 

^-(Istaaqfurullaahi wa atuubu lleyhi) maalin kasta 
boqol jeer ... waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim.. 
> ^-Allaahuma inii As.aluka Cilman naafican Wa 
Rizqan Dhayiban wa Camalan Mutaqabalan..markuu 
waagu kuu baryo , waxaa wariyey ibnu Maajah. 

^♦-Subxaana-llaahi Wabixamdihi cadada Khalqihi 
waridaa Nafsihi wa zinati carshihi wa midaada 
kalimaatihi.. sadex jeer waxaa wariyey Muslim .. 
^-Acuudu Bikalimaati-llaahi At-taamaati Min Shari 
Maa Khalaq.. galabtii ayuu sadex jeer dhihi, waxaa 
wariyey tarmidi iyo ibnu maajah iyo axmed.. Qofku 
haduu aqriyo mid kamida adkaartan wuxuu ku carnal 
falay suno kamida sunoo yinka nabiga s.c.w.,sidaas 
owgeed waxaa looga baahan yahay qofka muslimka 
ah inuu ku dadaalo wardigan aroortii iyo galabtii si uu 
ajir iyo xasanaad badan u helo,waxaa iyadana loo 
baahan yahay in allaah dartiis iyo si yaqiin ku jirto 
loo dhaho adkaartan, lana dareemo macnaha weyn 
ee ay xunbaarsan tahay adkaartan, waxaan shaki 
kujirin inay isbadel weyn ku ridi nolosha qofka iyo 
akhlaaqdiisa .. 

SUNOOYINKA MARKII DADKA LALA KULMO.. 

Mn la isa salaamo, Nabiga s.c.w ayaa la weydiiyey 
salaanteebaa u fiican ? markaasuu yiri: ( Dadka oo la 
quudiyo iyo salaanta qofkaad taqaan iyo midkaadan 
aqoonin )waxaa wariyey Bukhaari iyo Musilim .. 



Ninbaa Nabiga s.c.w. usoo galay markaasuu yiri: 
(As-Salaamu caleykum Nabiga s.c.w. ayaa salaantii 
ka qaaday, markaasuu ninkii fariistay, Nabiga s.c.w. 
ayaa yiri : Toban,hadana nin kale ayaa yimi 
markaasuu yiri: As-Salaamu caleykum wa raxmatu 
llaahi , nabiga s.c.w. ayaa salaantii ka qaaday, 
markaasuu ninkii fariistay , nabiga s.c.w. ayaa yiri : 
Labaatan ,hadana nin kale ayaa yimi markaasuu yiri: 
As-Salaamu caleykum waraxma tullaahi 
wabarakaatuhu, nabiga s.c.w. ayaa salaantii ka 
qaaday markaasuu ninkii fariistay , nabiga s.c.w. 
ayaa yiri : Sodan ) waxaa wariyey abuudaa.uud, 
tarmidina wuxuu ka dhigay xasan .. 

Akhii fiiri allaha ku dhowree : Meeqa xasanaad ayuu 
naftiisa ka dayacay qofka aan salaanta oo dhan wax 
ku salaameynin?-salaanta oo dhan waa Sodan 
xasano ,halkii xasanana markuu u yar yahay waa 
Toban xasano, ^ *x^ •=?•• oo xasano , xasanaduna 
intaasoo la sii jibaaray ayey haan kartaa.. akhii bar 
carabkaada inaad dhahdo salaanta oo dhan si aad u 
hesho ajirkaas weyn, Salaantu marar badan ayey 
soo noqnoqotaa markaad masjidka galeysid waxaad 
salaami walaalahaa , markaad ka baxeysidna waa la 
mid, sidoo kale markaad guriga galeysid iyo markaad 
ka baxeysid, Waxaa sune ah markaad walaalkaa 
kala tageysaan inaad salaanto salaan dhameystiran, 
waxaana daliil u ah xadiiskii nabigu s.c.w. yiri : (Hadii 
aad dad meel fadhiya u tagtid salaan, hadaad ka 
tageysidna salaan maxaa yeelay salaantii hore kama 
xaq badna tan danbe ) waxaa wariyey Abuudaa,uud 
iyo Tamidi .Inta jeer ee qofku uu wax salaami karo 



wey ka badan tahay *• jeer, markuu guriga soo 
galaayo, markuu ka baxaayo , markuu masaajidka 
galaayo markuu ka baxaayo markuu dad arko , 
markuu taleefon diraayo i.w.m. 

Y-ln la muusoodo ama dhoolo cadeyn , nabigu 

s.c.w. wuxuu yiri: (Ha yareysanin shey macruufa 

walow aad walaaikaa waji furan kula kulantide) 

waxaa wariyey Muslim.. 

?- In la is gacan galiyo , nabiga s.c.w . wuxuu yiri : 

(Ma jiraan labo muslim oo intey kulmaan is gacan 

galinaya , hadey jiraan waa loo dhaafi danbigooda 

intesan kala tagin ) waxaa wariyey Abuudaa.uud iyo 

Tarmidi iyo Ibnu Maajah. 

Imaamu Nawawi wuxuu yiri: Ogow iney is gacan 

galintu tahay shey fiican markii la kulmaba) hadaba 

akhii ku dadaai inaad qofkaad la kulantidba aad 

isugu dartid salaan iyo gacan galin iyo dhoolo 

cadeyn halkaas waxaad hir galisay hal waqti ^suno.. 

*-Hadalka wanaagsan taaro: Allaah sareeye wuxuu 

yiri 

oUxuifl q) ^i £ju ^Ikuifl a\ <>i*i y* ^ ijljL glial Jdj) 

Nabiguna s.c.w. wuxuu yiri: ( Kalimada fiican waa 
sadaqo ) waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim. 

Kalimada fiican waxaa soo hoos galaaya wardiga, 
ducada .salaanta, iyo amaanta xaqa ah, akhlaaqda 
mideeda toosan, anshaxa iyo asluubta hagaagsan, 
Kalimada fiican sida sixirka oo kale ayey qofka 
usaameysaa qofka wey soo jiidataa , qalbigana wey 



qaboojisa, .Kalimada dhayibka ah waxey daliil 
utahay in qofku qalbigiisa ka buuxo hanuun iyo nuur.. 
sidaas darteed ma ku fakirtay inaad xayaatadaada 
oo dhan ku camirto aroortii iyo habeenkii kalimada 
fiican, naagtaada, carurtada dariskaada, saaxiibahaa 
iyo cid kasta ood la tacaamuleyso waxey ubaahan 
yihiin kalimada dhayibka ah.. 

SUNOOYINKA MARKII CUNTADA LA CUNAAYO.. 

Sunooyin cuntada ka horeeya iyo sunooyin cuntada 
dhexdeeda la dhaho ^-Bismi llaah. v- In gacanta 
midig lagu cuno. f- in qof walba hoostiisa ka cuno .. 
sunooyinkan waxaa si dhan u cadeeyey xadiiskii 
nabiga s.c.w. uu yiri :(Wiilyahow markaad wax 
cuneyso bismi llaahi dheh , gacantaada midigna ku 
cun, hoostaadana ka cun )waxaa wariyey Muslim.. 
*-Hadii gobal cuntada ka mida dhulka kaaga dhaco , 
katir wasakhda oo cun, waa dardaarankii nabiga 
s.c.w. waxaa warieyey Saxiixul-Muslim.. 
°-ln lagu cuno cuntada sadex farood, nabiga s.c.w. 
sadex farood ayuu ku cuni jiray waana sidii badneyd 
ee uu yeeli jiray , waana sida fiican iney dan kale 
timaado ma.ahane 

HABKA LOO FARIISTO MARKII CUNTADA LA 
CUNAAYO .. 

Waxaa haboon sida uu sheegay xaafid : In dhulka la 
dhigo labada jilbood.caloosha lugahana lasoo 
daahiriyo,ama in la taago lugta midigta ah,tan 
bidixdana lagu fariisto,Waxaa kaloo jira sunooyin 
dhaca hunguriga ka dib. 



^-Nabiga s.c.w. ayaa ina amray in la leefleefo faraha 
iyo xeerada,sababtuna waa ma ogin meesha 
barakadu ku jirto, waxaa wariyey Saxiixul-Muslim.. 
f-ln allaah lagu mahdiyo markii ta cunteeyo kadib : 
Allaah sareeye wuxuu raali ka ahaan adoonkiisa 
markuu cutada cuno kadibna allaah ku mahdiyo) 
waxaa wariyey Saxiixul-Muslim . 

Nabigu s.c.w. markuu cunteeyo wuxuu ku duceysan 
jiray : (Al-Xamduli llaah alladii adcamanii hadihi wa 
rasaqaniihi min qeyri xowlin minii walaa quwah) 
Faa,idada ducadan laga helo : danbigiisii hore ayaa 
la dhaafi,, waxaa wariyey abuudaa.uud iyo tarmidi 
iyo ibnu maajah , Xaafid iyo Albaanina waxey ka 
dhigeen Xasan.. 

Guud ahaan markii la isu geeyo sunooyinka markii 
cuntada la cuno kadib la dhaho waxey gaarayaan * * 
suno ,gaar ahaan markii sadex jeer maalintii wax la 
cuno , kabadan hadii wax la cuno wey ka sii badan, 
hadaba waxaa loo baahan yahay qofka muslimka ah 
inuusan fursadghan oo kale iska dayicin.. 

SUNOOYINKA LAMA HURAANKA AH 
MARKII WAX LA CABAAYO.. 

^-Bismi llaah . *- in gacanta midig lagu cabo. 
xadiiskii nabiga s.c.w.: 

( Wiilyahow markaad wax cuneyso bismi llaahi dheh 
, gacantaada midigna ku cun) 
^-Jn banaanka weelka lagu neefsado ,sadex jeerna 
biyaha la cabo , lama ogola in hal mara biyaha lagu 



cabo, Nabigu s.c.w. biyaha hal neefsi ayuu ku cabi 

jiray ) waxaa wariyey saxiixul-muslim .. 

f-ln biyaha fadhiga lagu cabo , Nabigu s.c.w. wuxuu 

yiri :(Qofna yuusan biyaha cabin isagoo taagan ) 

waxaa wariyey Saxiixul- Muslim. 

°-Dheh Al-Xamduli llaah kolkaad biyaha cabtid 

Ailaah sareeye wuxuu raali ka ahaan adoonkiisa 

markuu cutada cuno kadibna ailaah ku mahdiyo ama 

intuu biyo cabo uu ailaah ku mahdiyo ) waxaa 

wariyey Saxiixul-Muslim . 

Guud ahaan markii la isu geeyo sunooyinka markii 

biyaha lacabaayo la dhaho waxey gaarayaan(^«) 

suno iney kasii siyaadaana wey dhici kartaa , dadka 

qaar waxey cabaan sharaabka qabow iyo mid kulul 

waxaana dhici karata ineysan sharaab ahaan iyo 

biyo ku xisaabin hadaba waxaa loo baahan yahay 

qofka muslimka ah inuusan fursadahan oo kale iska 

dayicin.. 

SUNOOYINKA OO GURIGA LAGU TUKADO.. 

^-Nabigu s,c,w, wuxuu yiri : (Salaada waxaa kheyr 
badan in guriga lagu tukado .markii laga reebo kuwa 
faradka ah) waxaa wariyey Bukhaari iyo Muslim. 

*- Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : (Salaada sunada ah ee 
uu midkiin tukado iyadoon loo jeedin waxey ka 
kheyr badan tahay salaadiisa sunada ah ee loo 
jeedo ^ °jeero)waxaa wariyey abuu yaclaa, albaanina 
wuu saxiixiyey. Sunooyinkan aad ayey usoo 
laalaabtaan habeenkii iyo maalintii sidaas owgeed 
waxaa lagama maarmaana in lagu dadaalo waxaana 
fiican in guriga lagu tukado si ajir weyn loo helo 



sunadana loo asiibo .. 

FAA,IDADA LAGA HELAAYO KU CAMAL 
FALKA SUNADA GURIGA .. 

A-Waxey sabab u noqotaa in qofku u khushuuco 
alle dartiis.B-Waxey sabab u noqotaa in raxmada 
eebe ku soo dagto guriga sheydaankuna ka fogaado 

C-Waxey sabab u noqotaa in lalaban laabo ajirkeeda 
sida loo laban laabo salaada masjidka lagu tukado.. 

SUNADA LA DHAHO INTAAN FADHIGA 
LAGA ISTAAGIN KA HOR.. 

Subxaanaka liaahuma wabixamdika ash-hadu an 

laa illaa anta astaqfiruka wa atuubu ileyka) waxaa 

wariyey sunanka.. 

Maxaa ka badan fadhiyada la fariisto , hadii aan qaar 

ka mida sheegno .. 

^-Markaad wax cuneysid sadexda waqti inta badan 

dadku wey sheekeystaan .. 

^-Markaad aragto mid saaxibadaa kamida ama daris 

kuu ah ood waxoogaa la sheekeysato xataa 

hadeydaan fariisan, waxaa lagaa rabaa markaad 

kala tageysaan inaad ducada majliska aqrisatid.. 

v-Hadaad xaaskaada iyo caruurtaada u sheekeyso 
ama ay kuu sheekeeyaan.. *-Hadaad mid 
saaxiibadaa ka mida ama xaaskaada babuur sii 
wada fuushaan ha hilmaamin ducada majliska lagu 
khatimo..°-Markaas la fariisato saaxiibada aad wada 
shaqeysaan ama kuwa aad wax wada barataan. t- 
Hadii aad xaadirtid goob lagu qabtay darsi iyo 



muxaadaro markii lakala tagaayo waalama huraan 
inaad ducada majliska ku gunaanadid-.ducadan wax 
la heli karo ma.aha, waxaana sharaf ugu filan 
muslimka daajma markasta oo ay munaasabadeedu 
timaado inuu allaah subxaanahu watacaalaa ka 
hufay xumaanoo dhan, waliba wuxuu markasta 
cusbooneysiiyaa towbada iyo alle u laabashada laga 
rabo qofkasta ..wuxuu kaloo mar kasta waxidaa 
allaah subxaanahu watacaalaa oo mudan in kaligiis 
la caabudo..Faa,ido :lbnu qayim wuxuu yiri: 
Kulanka walaaluhu kulmaan waa labo nooc : Midka 
koobaad waa mid iska caadi ah oo dadka is fahmaya 
ay ku baashaalayaan si waqtigu isu gooyo, ibnu 
qayim wuxuu yiri noocan dhibkiisa ayaa ka badan 
faa.idada laga helaayo.. ugu yaraan qalbiguu 
ingajiyaa, waqtigana wuu dhumiyaa .. 

Midka labaad : Kulan gogoldhigiisu yahay in la iska 
kaashado kheyrka xaqana la isu dardaarmo , 
kulankan waa mid dhaxalgal ah oo lama huraan ah.. 
Markii carnal la qabanaayo waa in niyadu xaadir 
tahay,.. 

Akhii Allaha ku ilaaliyee ogow in dhamaan camalka 
aad sameyneysid oo dhan sida hurdada ,cunida , 
shaqada ,i.w.m. in loo badali karo cibaado iyo daaco 
lagu heli karo kumanyaai xasanaad ah Jaakiin 
waxaa shardi ah in loo niyoodo markii lasameynaayo 
allaah dartiis , nabigu s.c.w. wuxuu yiri : (Carnal 
kasta waxaa halbowle u ah niyada,qof kastana 
wuxuu niyoodo ayuu iska lee yahay) waxaa wariyey 
bukhaari iyo muslim .. Matalan : haduu qofku dhaqso 
useexdo si uu salaatul-leyl ama salaada fajarka 



utukado,hurdadiidu waxey isu badali cibaado, sidaas 
ayaa waxkastoo banaan cibaado iooga dhigi karaa. 

HABKA HALWAQTI LOOGA FAA,IDEYSAN KARO 
CIBAADOOYIN BADAN .. 

Arintan waxaa yeeli kara kaliya dadka yaqaana 
qiimaha waqtiga , waxaana jira habab loo hirgalin 
karo.. 

^-Haduu qofku aado masaajidka waa cibaado ,haduu 
sii wardiyo ama quraan dhexda ku sii aqriyana waa 
cibaado kale. f-Hadii qofka aroos Iooga yeero 
ajiibida uu ajiibay waa cibaado , haduu intuu waqtiga 
ka faa.ideysto wardi ama waano iyo wacdi dhex 
galiyana waa cibaadooyin kaleT-Shaqada ay 
haweeneydu gurigeeda allaah dartiis uga 
shaqeyneyso waa cibaado , hadey ku darto wardi iyo 
cajaladaha diintu ku duuban tahay oo la 
dhageystana waa cibaadooyin kale Ibnu cumar 
A.H.R.N wuxuu yiri : (Waxaan ka tirin jiray hal fadhi 
oo uu fariistay nabaiga s.c.w. boqol jeer : Rabi iqfirlii 
watub calaya inaka anta tawaabu raxiim ) waxaa 
wariyey abuudaa,uud iyo tarmidi wuxuuna yiri : waa 
xadiis saxiix ah., eeg siduu nabigu s.c.w. uga 
faajdeystay hal fadhi labo cibaado, digriga illaahay 
iyo istiqfaar , tan labaadna asxaabta ayuu wuxuu 
baraayey diintooda.. 

IN ALLAAH LA XUSO MAR KASTA .. 

^-Allaah oo mar kasta la xuso waa aasaaskii 
cibaadada waana cinwaanka xoojinaaya xiriirka ka 
dhexeeya khaaliqa iyo adoonkiisa, Caa,isha 
A.H.R.N. waxey tiri :(Nabiga s.c.w. markasta allaah 



ayuu xusi jiray) waxaa wariyey Saxiixul-Muslim. 

Allaah oo lagu xirnaado waa nolol , isaga oo loo 
cararana waa badbaado, udhawaanshihiisana waa 
liibaan iyo raali ahaansho. 

Ka fogaanshihiisana waa baadinimo iyo khasaaro.. 
^-Dikriga illaahay waa kan kala saara muuminiinta 
iyo munaafiqiinta, munaafiqiinta waxaa lagu gartaa 
allaah ma xusaan wax yar mooyaane .. 

f-Sheydaanku dadka wuxuu ka raayaa markey ka 
gaabiyaan xuska illaahay , xuska illaahay waa darbi 
adag oo ka ilaalinaya dadka dhagarta sheydaanka.. 
sheydaankuna wuxuu dadka jecel yahay markey 
hilmaamaan xuska illaahay.. 
i -Xuska illaahay waa jidka lagu iiibaano, Allaah 
sareeye wuxuu yiri : 

°-Waa in la daa.imo xuska illaahay ,ahlu janahu 
kama shalaayaan saacad dhaaftay ,waxey kaliya oo 
ka shalaayaan saacad ku dhaaftay macno la.aan - 
saacad aysan allaah xusin- Xuska allaah oo la 
daa.imo wuxuu ka dhigan yahay xiriirka rabi oon 
goin.. 

Imaamu nawawi wuxuu yiri: Culimadu waxey 
go.aamiyeen inuu qalbiga iyo carabka ka wardin karo 
qofka weysadu ka jabtay iyo kuwa qaba jinaabada 
iyo caadada, waxeyna dhihi karaan subxaanallaah 
wal xamdulillaah wallaahu akbar walaa illaaha ila 



Ilaahu wallaahu akbar aliahuma Sali calaa 
muxammed s.c.w. weyna duceysan karaan , laakiin 
quraanka lama ogola iney aqriyaan gaar ahaan 
labadan danbe.. i-Qofkii badiya xuska eebe ,allaah 
ayaa xusa, Allaah sareeye wuxuu yiri: 

Hadii qofku ku farxaayo in boqor magaciisa ka 
sheego dadka dhexdiisa, ama loo sheego inuu 
maanta amaanaayey boqor hebel sidee noqonayaa 
farixiisu , sookama sii sareyso inuu allaah kaa 
sheego meel ka fiican meeshii aad ku xusto.. 

v-Ma aha qasadka loola jeedo digriga in la 
hamhamleeyo kaliya iyadoo qalbigu ka 

mashquulsan yahay weyneynta allaah, ee waa in la 
fahmo macnaha 
digriga oo waliba la sii dhuuxo.. 

j$aA OjJj Aiaij Ic^iu &mL y& djj jSJIj) '.(Jbu &\ Jli 
X . o ; ui» j&ty ( gjUUUI <> CjSa Vj JUaVij j&L Jjifl <> 

Waxaa lagama marmaana in qofku si dhaba u facmo 
macnaha wardiga si wardiga carabka iyo kan qalbigu 
dhamaan ugu xidhaan qofka rabigiisa isagoo kor iyo 
hoosba nadiif ka ah .. 

IN LAGU FIK1RO NICMOOYINKA ILLAAHAY .. 

Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : (Ku fikira nicmooyinka 
illaahay , hana ku fikirina illaahay ) waxaa wariyey 
dhabaraani fil-owsad wal-beyhaqiyu fii shucab 
albaanina wuxuu ka dhigay xasan . 



Nicmooyjnka illahay waxey ka mid yihiin 
waxyaabaha qofku dareemaayo habeen iyo maalin 
kasta ,gaar ahaan markuu eego aduunka ku 
hareereysan taasina waxey sababi in la badiyo 
mahada illaahay iyo shukrintiisa .. 
>-Akhii wali ma dareentay nicmada markaad 
masaajidka aadeysid iney jiraan dad badan oon loo 
dhibyareynin nicmadan gaar ahaan salaada fajrka.. 
^-Ma dareentay nicmada illaahay markaad 
baabuurkaada saaran tahay eed daawaneysid 
dhulka illahaay ,midbaa baabuurku la gadoomay, 
midna wuxuu dhageysanayaa hees iyo sheydaan 
codkiisa .. 

f-Ma dareentay nicmada Allaah kuu nicmeeyey 
markaad dhageysaneysid dhib iyo dufaano iyo 
dagaalo ku habsaday caalamka meelo ka mida 
.Caaqilku waa kan ku cibra qaata , Caaqilku waa kan 
aysan marnaba qalbigiisa ka baxeynin inuu ku 
xamdinaayo mahadaha eebe, nicmada diinta, 
nicmada caafimaadka, nicmada barwaaqada, 
nicmada in alllaah ka badbaadiyey shar ideylkiis . 

QURAANKA OO LA KHATIMO BIL KASTA .. 

Nabiga s.c.w. wuxuu yiri: (Aqri quraanka bil kasta) 
waxaa wariyey Abuu daa,uud Habka loo khatimi 
karo quraanka : Waxaad imaaneysaa masaajidka 
salaada ka hor > • daqiiqo , Aqri labo baal oo 
udhigma afar bog sidaas waxaad ku aqrisay shanta 
salaadood > • baal oo udhiganta f * bog ama hal jus, 
habkan ayaad bil kasta si dhibyaraan ah quraanka 
ugu khatimi kartaa .. 



SUNOOYINKA LA DHAHO INTAAN LA SEEXAN 
KAHOR 

> -Bismika-Llaahuma Amuutu wa axyaa . waxaa 
wariyay BukhaarL 

t- Waxaad Aqrineysaa : >-Qul huwa llaahu axad . 
^-Qul acuudu birabil falaq . ^-Qul acuudu Birabin- 
Naas waxaa wariyay Bukhaari.. 
v- Waxaad kaloo akhrisaa Aayutul kursi : (Allaahu 
laa ilaaha ilaahuwal-xayul-qayuum) waxaa wariyey 
Bukhaari.. 

t-(Bismika rabii wadactu janbii wabika arfacu in 
amsakta nafsii farxamhaa, wa in arsaltahaa faxfid- 
haa bimaa taxfad bihi cibaadaka saalixiin) waxaa 
wariyey Bukhaari & Muslim. 
°-(Allaahuma innaka khalaqta nafsii wa anta 
tatawafaahaa laka mimaatahaa wa maxyaahaa in 
axyeytahaa faxfid-haa wa in amatahaa faqfir 
lahaa,Allaahuma inii As.aluka Al-caafiyah).. waxaa 
wariyay Muslim.. 

HAIIaahuma qanii cadaabaka yoowma tubcathu 
cibaadaka) waxaad dhahdaa sedax jeer. Waxaa 
wariyey Abuudaa.uud iyo Tarmidi.. 
v-(Subxaanallaah)ff jeer. (Walxamdulillaah)vr jeer. 
(Wallaahu akbar)rr jeer. Waxaa wariyey Bukhaari & 
Muslim.. 

A-(Alxamdulillaahi Alladii adcamanaa wasaqanaa 
wakafaanaa wa.awaanaa fakam miman laakaafiiya 
lahu walaa mawaa).. waxaa wariyey muslim.. 
^-(Allaahuma caalimul-Qaybi wa shahaadah 
faadhira-samawaati wal ardi, rabi kuli sheey.in 
wamaliikihi Ash-hadu an laa,illaaha ilaa anta acuudu 



bika minshari nafsii wamin sharri-shaydhaan wa 
shirkihi wa ana aqtarifa calaa nafsii aw ajuruhaa ilaa 
muslim).. waxaa wariyey Abuudaa,uud iyo TirmidL 
^ • -(Allaahuma aslamtu nafsii ileyka wafawadtu amrii 
ileyka wawajahtu wajhii ileyka, wa alja.tu dahrii ileyka 
raqbatan warahbatan ileyka, laamalja.a walaa 
manjaa ilaa ileyka Aamantu bikitaabika alladii 
anzalata wabinabiyika alladii arsalata) waxaa 
wariyey Bukhaari iyo Muslim. 
> > -(Allaahuma rabi As-Samaawaati sabca warabill- 
carshi Al-cadiim, Rabanaa waraba kuli sheey,in 
faaliqul xabi wanawaa wamunzilu At-toowraata 
wal.injiil wal furqaan acuudu bika minshari kuli 
sheey,in anta aakhidu binaasiyatihi, Allaahuma antal- 
awal faleeysa qablaka sheey.un wa antal aakhir 
faleeysa bacdaka sheey.un wa anta daahir faleeysa 
foowqaka sheey,un wa antal-badhin faleeysa 
duunaka sheey.un Aqdi canaa Ad-deyn wa aqninaa 
minal-faqri) waxaa wariyay muslim.. > f-Waxaad kaloo 
aqrisaa labadda aayadood ee ugu danbeysa 
Suuratul Al-baqara : 

(Oji*>«]) j <Uj <> 4J) Jjj) Uj J>-j1I <>T ) : JbZ A\ Jla 
YAo; aJ$\ SjLI! s J>u 

Nabigu s.c.w. wuxuu yiri : (Qofkii aqriya habeenkii 
weyku filan yihiin) waxaa wariyey bukhaari iyo 
muslim . Culimada ayaa isku khilaaftay macnaha 
wey kaafineysaa ,qaar waxey yiraahdeen waxey ka 
kaafin Salaatul-Leylka, qaarna waxey yiraahdeen 
waxey ka kaafin wax kasta oo xun oo la kahdo, 
sheekha kitaabkan qorey wuxuu yiri : wey banaan 



tahay in labada macne loola jeedo -hadalkii imaamu 
nawawi halkaas ayuu ku dhamaaday -Al -Adkaar.. 
^-Waa in daahir la ahaado kudhaqan lagu 
dhaqmaayo xadiiskii nabiga s.c.w. yiri: (Weyso 
qaado markaad seexaneysid ) 
> *-Waa in loo seexdo dhinaca midigta , waa hadalkii 
nabiga s.c.w. sida ku cad bukhaari iyo muslim.. 
>°-Nabigu s.c.w. markuu seexanaayo gacantiisa 
midig ayuu dhigi jiray dhabankiisa midig hoostiisa) 
waxaa wariyey abuu daa,uud .. 
^-Waa in firaashka la dhabaandhabo intaan lagu 
seexan, nabigu s.c.w. wuxuu yiri:(Markuu damco 
midkiin inuu firaashkiisa ku seexdo ha 
dhabaandhabo, waayo ma oga waxa uga 
danbeeyey) Waxaa wariyey Bukhaari & Muslim.. 
w.|n la aqriyo :Qul yaa ayuhal kaafiruun, Faa,idada 
laga helaayana waa gaalada ayey kaa bari 
yeeleysaa, arintan waxaa wariyey Abuudaa,uud iyo 
tirmidi iyo axmed waxaana saxiixiyey ibnu xibaan iyo 
xaakim waxaana waafaqay dahabi, xaafidna wuxuu 
yiri :Waa xasan, Albaanina wuu saxiixiyey.. 
Imaamu nawawi wuxuu yiri : Waxaa fiican in la la 
imaado dhamaan adkaarta ku timi baabkan , hadii 
laga gaari waayana inta u mihiimsan ayaa laga 
sameyn.. 

Markaad eegto dadka waxey u badan yihiin dad 
seexda habeenkii iyo maalintii labo jeer.sidaas 
darteed sunadan in labo jeer ia sameeyo waa labo 
huraan, waayo sunoo yinkan khaas kuma aha 
hurdada habeenkii kaliya, axaadiista waxaa laga 
fahmayaa iney caam yihiin.. 



FAA,IDADA LAGA HELAAYO SUNOOYINKA INTAAN 
LA SEEXAN.. 

^-Qofka muslimka ah haduu dhaho tasbiixdan 

intuusan seexan ka hor waxaa loo qorayaa 

> • »sadaqo .. waxaana udaliila xadiiskii nabiga s.c.w. 

yiri: (Tasbiix kasta ,iyo takbiir kasta .alxamduli llahi 

kasta iyo laa illaaha ila llaahu kasta waa sadaqo ) 

waxaa wariyey muslim .. 

Irnaamu nawawi wuxuu yiri : (Waxey qaadaneysaa 

xukunka ajirkeeda ) 

^-Qofka muslimka ah ee ku dadaala inuu adkaartan 

dhaho intuusan seexan > * *geed oo timir ah ayaa 

janada loogu talaalaa .. 

f-Adoonka illaahay ayaa xifdiya habeenkaas 

sheydaanka iyo wixii shar ahna waa laga fogeeyaa 

habeenkaas .. 

*-Sidaas muslimka yeelay wuxuu habeenkiisii ku 

soo afjaray illaahay oo la xuso iyo daaco iyo alle talo 

saarasho .. 

GABAGABO.. 

Intaas ayaa ii dhibyaraatay inaan soo aruuriyo - 

sunooyinka dadku maalin walba sameyn karo-Allaah 

waxaan su,aalaneynaa inuu nagu nooleeyo sunada 

nabiga s.c.w. naguna dilo sunadiisa s.c.w. 

Ugudanbeyntii waxaan ku duceysaneynaa Al- 

Xamduli llaahi rabil caalamiin.. 

AKHII MARNABA HA KA HILMAAMIN WALAALKAA 
DUCADAADA , MIDA KALE HAOII AAO U BAAHATO INAAD 
LA SOO XIRIIRTO M: 0»OAr*M i n 

T *" I 



o* 



-J 1 ® 



TUSMO BOGGA 

HORDHAC . ^ 

DHIBAATOOYINKA UGU WAAWEYN EE INA HEYSTA r 
SUNADA OO LA LAASIMO WAXEY LEE DAHAY 
FAA.DOOYIN... * 

MARKII HURDADA LAGA TOOSO . . * 

WAXAA SUNE AH MARKII MUSQUSHA LA GALAAYO AMA 
LAGA SOO BAXAAYO IN : 

WAXAA SUNE AH MARKII LA WEYSO QAADANAAYO.. ° 

FAA.IDADA LAGA HELAAYO KUCAMAL FALKA SUNADAN.. a 
CADEYGA... 1 

FAAJDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA SUNADAN.. 1 
SUNADA KABAGASHIGA.. >• 

SUNOOYIN KU TACALUQA LABISKA ... ^ 

SUNOOYINKA MARKII GURIGA LAGA BAXAAYO.. i > 

IYO MARKII LASOO GALAAYO. 

FAA.IDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA SUNADA KA 

BIXIDA GURIGA.. >r 

SUNOOYINKA MARKII MASAAJIDKA LA AADAAYO.. > r 

SUNOOYINKA AADAANKA >° 

FAA.IDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA SUNADAN.. > ° 
FAA.IDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA DUCADAN..>* 
SUNOOYINKA AQIMAADA... u 

SALAADA OO LA DHIGTO SUTRO .. w 

MAS.ALOOYIN KU TACALUQA SUTRADA.. > v 

FAA.IDADA LAGA HELAAYO KU CAMALFALKA 
SUNADAN... >a 

SUNOOYINKA LA SAMEEYO HABEENKII IYO MAALINTIL > a 
SUNOOYINKA SALAATUL-LEYLKA .. u 

ASBAABTA LOO KAALMEYSTO QIYAAMU-LEYLKA .. ^ 
WITIRKU WUXUU LEE YAHAY SUNOOYIN .. tr 

SUNADA FAJARKA.. tr 

SALAADA FAJARKA KA DIB OO LA FARIISTO . . it 

SUNOOYINKA SALAADA EE ODHAAHDA AH.. *° 

SUNOOYINKA SALAADA EE FICILKA U BAAHAN.. xi 



SUNOOYINKA RUKUUCDA .. yv 

SUNOOYINKA SUJUUDA .. xv 

SUNOOYINKA U DHAXEEYA LABADA SUJUUDOOD.. *A 
SUNOOYINKA TASHAHUDKA.. ya 

GACMAHA XAGEE LA SAARI? X <t 

SUNOOYINKA SALAADAHA FARADKA KA DANBEEYA.. r. 
FAA.IDADA LAGA HELAAYO KU DHAQANKA SUNADAN. ty 
SUNOOYINLAAQRIYO AROORTII IYO GALABTII .. rr 
ASUNOOYINKA MARKII DADKA LALA KULMO. . r a 

SUNOOYINKA MARKII CUNTADA LA CUNAAYO.. t \ 

HABKA LOO FARIISTO MARKII CUNTADA LA CUNAAYO.. t > 
SUNOOYINKA LAMA HURAANKA AH.. 

MARKI I WAX LA CABAAYO. . 1 1 

SUNOOYINKA 00 GURIGA LAGU TUKADO .. *r 

FAA.IDADA LAGA HELAAYO KUCAMAL FALKA SUNADA 
GURIGA.. tt 

SUNADA LA DHAHO INTAAN FADHIGA 
LAGA ISTAAGIN KA HOR.. £ t 

HABKA HALWAQTI LOOGA FAA.IDEYSAN KARO 
CIBAADOOYIN BADAN .. n 

I N ALLAAH LA XUSO MAR KASTA . . 1 1 

IN LAGU FIKIRO NICMOOYINKA ILLAAHAY .. £A 

QURAANKA 00 LA KHATIMO BIL KASTA .. m 

SUNOOYINKA LA DHAHO INTAAN LA SEEXAN KAHOR .. <>- 
FAA.IDADA LAGA HELAAYO SUNOOYINKA INTAAN LA 
SEEXAN.. or 

GABAGABO.. or 



r 



iuJU^aJ) 



H* \m j-«>^